Ego B\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc Umutsuzlu\u011fa Kar\u015f\u0131<\/span><\/strong><\/h3>\nPsikososyal geli\u015fimin, olgunlu\u011fun ve ya\u015fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n son a\u015famas\u0131nda, ego b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ve umutsuzluk aras\u0131nda bir se\u00e7imle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. Bu tutumlar, hayat\u0131m\u0131z\u0131n tamam\u0131n\u0131 de\u011ferlendirme \u015feklimizi y\u00f6netir. \u015eu anda, ana \u00e7abalar\u0131m\u0131z tamamlanmak \u00fczeredir. Son \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcn\u00fc alarak hayat\u0131m\u0131z\u0131 inceler ve yans\u0131t\u0131r\u0131z. Ya\u015fam\u0131n zaferleri ve ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131klar\u0131 ile yeterince ba\u015fa \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131m\u0131za inanarak, bir doyum ve tatmin duygusuyla geriye bakarsak, o zaman ego b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne sahip oldu\u011fumuz s\u00f6ylenir. Basit\u00e7e ifade edersek, ego b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ki\u015finin yerini ve ge\u00e7mi\u015fini kabul etmeyi i\u00e7erir.<\/span><\/p>\n\u00d6te yandan hayat\u0131m\u0131z\u0131 hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131, ka\u00e7\u0131r\u0131lan f\u0131rsatlara k\u0131zg\u0131nl\u0131k ve d\u00fczeltilemeyen hatalardan pi\u015fmanl\u0131k duyarak g\u00f6zden ge\u00e7irirsek \u00e7aresizlik hissederiz. Kendimizden tiksinecek, ba\u015fkalar\u0131n\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcmseyecek ve olabilecekler konusunda ac\u0131 \u00e7ekece\u011fiz.<\/span><\/p>\nErikson, 84 ya\u015f\u0131nda, 1928’den beri ya\u015fam \u00f6yk\u00fcs\u00fc verilerinin topland\u0131\u011f\u0131, 80’li ya\u015flar\u0131nda 29 ki\u015fiyle uzun s\u00fcreli bir \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 bildiren bir kitap yay\u0131nlad\u0131. Ba\u015fl\u0131\u011f\u0131, Ya\u015fl\u0131l\u0131kta Hayati Kat\u0131l\u0131m, Erikson’\u0131n ego b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne ula\u015fmak (Erikson, Erikson ve Kivnick, 1986). Ya\u015fl\u0131 insanlar ge\u00e7mi\u015fi d\u00fc\u015f\u00fcnmekten daha fazlas\u0131n\u0131 yapmal\u0131d\u0131r. Ya\u015fam\u0131n aktif, hayati kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131 olarak kalmal\u0131, \u00e7evrelerinden meydan okuma ve te\u015fvik aramal\u0131lar. B\u00fcy\u00fckanne ve b\u00fcy\u00fckbaba olmak, okula d\u00f6nmek, yeni beceriler ve ilgi alanlar\u0131 geli\u015ftirmek gibi faaliyetlere kendilerini dahil etmeleri gerekir.<\/span><\/p>\nBu son geli\u015fim a\u015famas\u0131yla ili\u015fkili temel g\u00fc\u00e7 bilgeliktir. Ego b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcnden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak, bilgelik ya\u015fam\u0131n tamam\u0131 ile ba\u011f\u0131ms\u0131z bir kayg\u0131yla ifade edilir. En iyi miras kelimesiyle tan\u0131mlanan bir deneyim entegrasyonu i\u00e7inde sonraki nesillere aktar\u0131l\u0131r.<\/span><\/p>\nTemel Zay\u0131f Y\u00f6nler<\/span><\/strong><\/h3>\nPsikososyal geli\u015fimin her a\u015famas\u0131nda temel g\u00fc\u00e7lerin ortaya \u00e7\u0131kma \u015fekline benzer \u015fekilde, temel zay\u0131fl\u0131klar da olabilir. Her a\u015famada krizle ba\u015fa \u00e7\u0131kman\u0131n uyarlanabilir ve uyumsuz yollar\u0131n\u0131n, bir t\u00fcr yarat\u0131c\u0131 denge i\u00e7inde ego kimli\u011fine dahil edildi\u011fini daha \u00f6nce kaydetmi\u015ftik.<\/span><\/p>\nEgo, \u00f6ncelikle uyarlanabilir tutumdan olu\u015fmas\u0131 gerekse de, olumsuz tutumun da bir pay\u0131n\u0131 i\u00e7erecektir.<\/span>\u00a0Dengesiz bir geli\u015fimde, ego, ya uyarlanabilir ya da uyumsuz olan tek bir tutumdan olu\u015fur. Erikson bu durumu yetersiz geli\u015fme olarak nitelendirdi. Egoda yaln\u0131zca olumlu, uyarlanabilir e\u011filim mevcut oldu\u011funda, durumun “uyumsuz” oldu\u011fu s\u00f6ylenir. Yaln\u0131zca olumsuz e\u011filim mevcut oldu\u011funda duruma “k\u00f6t\u00fc huylu” denir. Uyumsuzluklar nevrozlara yol a\u00e7abilir; maligniteler psikozlara yol a\u00e7abilir.<\/span><\/p>\nErikson, her iki ko\u015fulun da psikoterapi yoluyla d\u00fczeltilebilece\u011fini umuyordu. Daha az ciddi rahats\u0131zl\u0131klar olan uyumsuzluklar, \u00e7evresel de\u011fi\u015fiklikler, destekleyici sosyal ili\u015fkiler veya daha sonraki bir geli\u015fim a\u015famas\u0131ndaki ba\u015far\u0131l\u0131 adaptasyonla desteklenen bir yeniden yerle\u015ftirme s\u00fcreciyle de giderilebilir. Sekiz a\u015faman\u0131n her biri i\u00e7in geli\u015fmemi\u015f \u00f6zellikleri listelemektedir.<\/span><\/p>\n\u0130nsan Do\u011fas\u0131 Hakk\u0131nda Sorular<\/span><\/strong><\/h3>\n\u0130nsan\u0131n temel g\u00fc\u00e7lerini tan\u0131mlayan bir ki\u015filik kuramc\u0131s\u0131n\u0131n insan do\u011fas\u0131na iyimser bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na sahip oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. Ve b\u00f6ylece Erikson, umut, ama\u00e7, bilgelik ve di\u011fer erdemleri elde etmede herkes ba\u015far\u0131l\u0131 olmasa da, hepimizin bunu yapma potansiyeline sahip oldu\u011funa inand\u0131. Do\u011fam\u0131zdaki hi\u00e7bir \u015fey onu engellemez. \u0130\u00e7sel biyolojik g\u00fc\u00e7ler nedeniyle ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak \u00e7at\u0131\u015fma, endi\u015fe ve nevrozdan da muzdarip olmamal\u0131y\u0131z.<\/span><\/p>\nErikson\u2019un teorisi iyimserli\u011fe izin verir, \u00e7\u00fcnk\u00fc psikososyal b\u00fcy\u00fcmenin her a\u015famas\u0131, bir kriz etraf\u0131nda merkezlenmi\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen, olumlu bir sonu\u00e7 olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 sunar. Her durumu uyarlanabilir ve g\u00fc\u00e7lendirici bir \u015fekilde \u00e7\u00f6zme yetene\u011fine sahibiz. Bir a\u015famada ba\u015far\u0131s\u0131z olsak ve uyumsuz bir yan\u0131t veya temel bir zay\u0131fl\u0131k geli\u015ftirsek bile, daha sonraki bir a\u015famada de\u011fi\u015fim i\u00e7in umut kal\u0131r.<\/span><\/p>\nYa\u015fam\u0131m\u0131z boyunca b\u00fcy\u00fcmemizi bilin\u00e7li olarak y\u00f6nlendirme potansiyeline sahibiz. Biz sadece \u00e7ocukluk deneyimlerinin \u00fcr\u00fcnleri de\u011filiz. \u0130lk d\u00f6rt geli\u015fim a\u015famas\u0131nda \u00e7ok az kontrole sahip olmam\u0131za ra\u011fmen, artan ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k ve krizlere ve toplumun taleplerine yan\u0131t verme yollar\u0131n\u0131 se\u00e7me becerisi kazan\u0131yoruz. \u00c7ocukluk etkileri \u00f6nemlidir, ancak daha sonraki a\u015famalardaki olaylar talihsiz erken deneyimleri etkisiz hale getirebilir.<\/span><\/p>\nErikson\u2019un teorisi yaln\u0131zca k\u0131smen deterministtir. \u0130lk d\u00f6rt a\u015famada, ebeveynler, \u00f6\u011fretmenler, akran gruplar\u0131 ve \u00e7e\u015fitli f\u0131rsatlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla maruz kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z deneyimler b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde kontrol\u00fcm\u00fcz d\u0131\u015f\u0131ndad\u0131r. Daha \u00f6nceki a\u015famalarda olu\u015fturdu\u011fumuz tutumlar ve g\u00fc\u00e7l\u00fc y\u00f6nlerimiz se\u00e7imlerimizi etkileyecek olsa da, son d\u00f6rt a\u015famada \u00f6zg\u00fcr iradeyi kullanma \u015fans\u0131m\u0131z daha fazlad\u0131r.<\/span><\/p>\nErikson genel olarak ki\u015fili\u011fin kal\u0131t\u0131mdan \u00e7ok \u00f6\u011frenme ve deneyimden etkilendi\u011fine inan\u0131yordu. \u0130\u00e7g\u00fcd\u00fcsel biyolojik g\u00fc\u00e7ler de\u011fil, psikososyal deneyimler daha b\u00fcy\u00fck belirleyicidir. Nihai, \u00f6ncelikli hedefimiz, t\u00fcm temel g\u00fc\u00e7leri i\u00e7eren pozitif bir ego kimli\u011fi geli\u015ftirmektir.<\/span><\/p>\nErikson\u2019un Teorisinde De\u011ferlendirme: <\/span><\/span><\/strong><\/h3>\nPsiko-tarihsel Analiz<\/span>\u00a0ve Psikolojik Testler<\/span><\/span><\/strong><\/h3>\nErikson, Freud’un baz\u0131 teorik form\u00fclasyonlar\u0131na kat\u0131l\u0131yordu, ancak ki\u015fili\u011fi de\u011ferlendirme y\u00f6ntemlerinde Freudcu d\u00fc\u015f\u00fcnceden sapt\u0131. Erikson, psikanaliz yata\u011f\u0131ndan ba\u015flayarak baz\u0131 Freudcu tekniklerin yararl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve hatta g\u00fcvenli\u011fini sorgulad\u0131. Erikson’a g\u00f6re, hastalardan kanepede uzanmalar\u0131n\u0131 istemek sadist istismara yol a\u00e7abilir.<\/span><\/p>\nBir nesnellik yan\u0131lsamas\u0131 yaratabilir, bilin\u00e7siz materyale a\u015f\u0131r\u0131 vurgu yapabilir ve terapist taraf\u0131nda a\u015f\u0131r\u0131 ki\u015filiksizlik ve mesafeli\u011fe yol a\u00e7abilir. Erikson, terapist ve hasta aras\u0131nda daha ki\u015fisel bir ili\u015fki geli\u015ftirmek ve birbirlerini e\u015fit olarak g\u00f6rmelerini sa\u011flamak i\u00e7in hastalar\u0131n ve terapistlerin birbirlerine bakmalar\u0131n\u0131 ve rahat koltuklarda oturmalar\u0131n\u0131 tercih etti.<\/span><\/p>\nErikson, hastalar\u0131 ile u\u011fra\u015f\u0131rken resmi de\u011ferlendirme tekniklerine Freud’dan daha az g\u00fcveniyordu. Erikson zaman zaman serbest \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131m\u0131 kulland\u0131, ancak nadiren r\u00fcyalar\u0131 analiz etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131, savurgan ve zararl\u0131 olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bir teknik. De\u011ferlendirme tekniklerinin her bir hastan\u0131n kendine \u00f6zg\u00fc gereksinimlerine uyacak \u015fekilde se\u00e7ilmesi ve de\u011fi\u015ftirilmesi gerekti\u011fine inan\u0131yordu.<\/span><\/p>\nErikson, ki\u015filik teorisini geli\u015ftirirken \u00f6ncelikle oyun terapisinden, antropolojik \u00e7al\u0131\u015fmalardan ve psikotarihsel analizden elde edilen verileri kulland\u0131. Erikson, duygusal a\u00e7\u0131dan rahats\u0131z olan \u00e7ocuklarla \u00e7al\u0131\u015fmak ve normal \u00e7ocuklar ve ergenler \u00fczerine ara\u015ft\u0131rma yapmak i\u00e7in oyun terapisini se\u00e7ti. \u00c7e\u015fitli oyuncaklar sa\u011flad\u0131 ve ara\u015ft\u0131rma kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n\u0131n onlarla nas\u0131l etkile\u015fim kurdu\u011funu g\u00f6zlemledi. Oyunun bi\u00e7imi ve yo\u011funlu\u011fu, bir \u00e7ocu\u011fun s\u0131n\u0131rl\u0131 s\u00f6zl\u00fc ifade g\u00fcc\u00fc nedeniyle s\u00f6zl\u00fc olarak ortaya \u00e7\u0131kmayabilecek ki\u015filik y\u00f6nlerini ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\nErikson\u2019un K\u0131z\u0131lderili halklar\u0131 \u00fczerine yapt\u0131\u011f\u0131 antropolojik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131ndan daha \u00f6nce bahsetmi\u015ftik. Bu gruplar aras\u0131nda onlar\u0131 g\u00f6zlemlemek i\u00e7in ya\u015fayan Erikson, davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 kaydetti ve \u00f6zellikle \u00e7ocuk yeti\u015ftirme uygulamalar\u0131 konusunda ara\u015ft\u0131rma kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131yla uzun uzun g\u00f6r\u00fc\u015fmeler yapt\u0131.<\/span><\/p>\nPsiko-tarihsel Analiz<\/span><\/strong><\/h3>\nErikson\u2019un en al\u0131\u015f\u0131lmad\u0131k de\u011ferlendirme tekni\u011fi psiko-tarihsel analizdir. Bu analizler esasen biyografik \u00e7al\u0131\u015fmalard\u0131r. Erikson, Gandhi, Martin Luther ve George Bernard Shaw gibi \u00f6nemli siyasi, dini ve edebi fig\u00fcrlerin krizleri ve bunlarla ba\u015fa \u00e7\u0131kma yollar\u0131n\u0131 tan\u0131mlamak i\u00e7in ya\u015fam boyu ki\u015filik teorisinin \u00e7er\u00e7evesini kulland\u0131.<\/span><\/p>\nErikson\u2019un psikotarihleri \u200b\u200btipik olarak \u00f6nemli bir krize, ge\u00e7mi\u015f, \u015fimdiki zaman ve gelecekteki etkinlikleri birle\u015ftiren b\u00fcy\u00fck bir ya\u015fam temas\u0131n\u0131 temsil eden bir b\u00f6l\u00fcme odaklan\u0131r. “Disiplinli \u00f6znellik” ad\u0131n\u0131 verdi\u011fi \u015feyi kullanan Erikson, ya\u015fam olaylar\u0131n\u0131 o ki\u015finin g\u00f6z\u00fcnden de\u011ferlendirmek i\u00e7in \u00f6znenin bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 kendi bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 benimsedi.<\/span><\/p>\n
\nPsikoloji \u00f6dev, tez, proje, makale, rapor<\/span> yazd\u0131rma sipari\u015fi veya<\/span> di\u011fer t\u00fcm dan\u0131\u015fmanl\u0131k<\/span> talepleriniz i\u00e7in,<\/span> hemen sayfan\u0131n alt\u0131ndaki formu doldurarak veya whatsapp destek hatt\u0131m\u0131zdan bize ula\u015f\u0131n.<\/span><\/a><\/span><\/span><\/p>\n
\n