{"id":9622,"date":"2022-04-18T10:51:07","date_gmt":"2022-04-18T07:51:07","guid":{"rendered":"https:\/\/bestessayhomework.com\/tr\/?p=9622"},"modified":"2022-04-18T10:51:07","modified_gmt":"2022-04-18T07:51:07","slug":"psikoelestiri-edebiyat-alaninda-tez-yaptirma-edebiyat-tez-yaptirma-ucretleri-edebiyat-odevleri-edebiyat-odev-ucretleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bestessayhomework.com\/tr\/psikoelestiri-edebiyat-alaninda-tez-yaptirma-edebiyat-tez-yaptirma-ucretleri-edebiyat-odevleri-edebiyat-odev-ucretleri\/","title":{"rendered":"Psikoele\u015ftiri \u2013 Edebiyat Alan\u0131nda Tez Yapt\u0131rma \u2013 Edebiyat Tez Yapt\u0131rma \u00dccretleri \u2013 Edebiyat \u00d6devleri \u2013 Edebiyat \u00d6dev \u00dccretleri"},"content":{"rendered":"

Psikoele\u015ftiri<\/span><\/strong><\/h3>\n

Charles Mauron, kendi varsay\u0131mlar\u0131na g\u00f6re, \u00f6znel sanat fenomenini psikanalitik teoriye dayal\u0131 bilimsel bir anlay\u0131\u015fla incelemeye giri\u015fen bir t\u00fcr psikolojik ele\u015ftiri olan “psikokritisizm”in mucididir.<\/span><\/p>\n

Mauron’un geli\u015ftirdi\u011fi y\u00f6ntem d\u00f6rt y\u00f6nl\u00fcd\u00fcr: (1) bir yazar\u0131n t\u00fcm eserlerinde i\u015fe yarayan zorlay\u0131c\u0131 motifleri, saplant\u0131l\u0131 yap\u0131lar\u0131 ve metaforlar\u0131 ara\u015ft\u0131rmak; (2) alt\u0131nda ve aras\u0131nda gizlenen bask\u0131n fantaziyi bulma amac\u0131yla, bir seti di\u011feriyle “\u00fcst \u00fcste bindirmek”; (3) eserler boyunca bu ‘birlikler a\u011f\u0131n\u0131n’ varyasyonunu \u00e7izmek; (4) yazar\u0131n ya\u015fam\u0131n\u0131 do\u011frulamak i\u00e7in incelemek ve sonunda onun “ki\u015fisel mitine” varmak.<\/span><\/p>\n

Ki\u015fisel mite yol a\u00e7an, yazar\u0131n hayat\u0131nda fantazinin nas\u0131l i\u015fledi\u011finin anla\u015f\u0131lmas\u0131d\u0131r; insan ve mit aras\u0131ndaki ili\u015fkiler bu nedenle al\u0131\u015ft\u0131rman\u0131n ana nesnelerinden biridir. Mauron, Nerval, Van Gogh, Mallarm\u00e9 \u00fczerine yazm\u0131\u015ft\u0131r, ancak klasik psikopatografide oldu\u011fu gibi, bir yazar\u0131n patolojisinin g\u00f6stergesi olarak \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n gizli i\u00e7eri\u011fiyle ilgilenmiyor.<\/span><\/p>\n

Onu ilgilendiren \u015fey, bir sanat\u00e7\u0131n\u0131n belirli psi\u015fik ba\u015far\u0131larla tak\u0131nt\u0131s\u0131nda ustala\u015fmas\u0131 ve bu ama\u00e7la \u00e7e\u015fitli ego-psikolojilerini, \u00f6zellikle Klein (yans\u0131tma ve i\u00e7e yans\u0131tma), Anna Freud’u (savunma mekanizmalar\u0131) ve \u00e7e\u015fitli ego-psikolojilerini uyarlay\u0131p \u00f6z\u00fcmsemesidir.\u00a0<\/span><\/p>\n

Prati\u011fini klasik Freudyen ele\u015ftirmeninkinden ay\u0131ran bir ba\u015fka fakt\u00f6r de, psikanalizin bulgular\u0131n\u0131 do\u011frulamak i\u00e7in literat\u00fcr\u00fc kullanmamas\u0131, ancak ele\u015ftirmenin sanat\u00e7\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda ke\u015ffettiklerini do\u011frulamak i\u00e7in psikanalizi kullanarak hiyerar\u015fiyi tersine \u00e7evirmesidir. Ancak Mauron i\u00e7in nihayet tehlikede olan \u015fey, ki\u015fisel bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131n\u0131n eseri olan gizli bir birli\u011fin ke\u015ffidir. Y\u00f6ntem, ba\u015fkalar\u0131 i\u00e7in, \u00f6rne\u011fin Sartre’\u0131n La Naus\u00e9e’sindeki bir sahnenin yak\u0131n metinsel okumas\u0131nda Serge Doubrovsky i\u00e7in de\u011ferli olmu\u015ftur.<\/span><\/p>\n

LACANYAN ELE\u015eT\u0130R\u0130<\/span><\/strong><\/h3>\n

Lacan’\u0131n Freud’a d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn merkezinde, Freud’un \u00f6znel, \u00f6zel, gerileyici olarak dilek kavram\u0131ndan, \u00f6zneleraras\u0131, kamusal, gelece\u011fe y\u00f6nelik olarak arzu kavram\u0131na ge\u00e7i\u015fi yer al\u0131r. Freud’un teorisindeki arzu, annenin rol\u00fcn\u00fcn belirleyici oldu\u011fu, ge\u00e7mi\u015f bir tatmin ya da h\u00fcsranla ba\u011flant\u0131l\u0131 bir an\u0131-imgenin yeniden etkinle\u015ftirilmesine y\u00f6neliktir.<\/span><\/p>\n

Lacan, yap\u0131sal dilbilimde temellenen bir teori arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla bu gerileme \u00fczerinde yo\u011funla\u015fmaktan ka\u00e7\u0131n\u0131r. Saussure’den dil kavram\u0131n\u0131, birbirlerinden farkl\u0131l\u0131klar\u0131 taraf\u0131ndan belirlenen bir i\u015faretler sistemi olarak al\u0131r. Ama Saussure’\u00fcn g\u00f6stergeyi g\u00f6steren (ses-imge) ve g\u00f6sterilenin (kavram) ba\u011f\u0131 olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc yerde, Lacan her g\u00f6stereni bilin\u00e7siz arzuyla y\u00fckl\u00fc olarak g\u00f6r\u00fcr.<\/span><\/p>\n

Bedensel ihtiyac\u0131n i\u00e7sel \u00f6zel deneyimi ile bunun d\u0131\u015f kamusal yorumu aras\u0131nda bir bo\u015fluk a\u00e7\u0131l\u0131r. Ne \u00f6zne ne de ba\u015fkalar\u0131 bu bo\u015flu\u011fu tan\u0131m\u0131yor. Lacan’\u0131n \u00f6zne teorisi, g\u00f6sterenlerin ihtiya\u00e7 \u00fczerine dayat\u0131lmas\u0131yla bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131yla var olan bu bo\u015flu\u011fu vurgular.<\/span><\/p>\n

Dil arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ihtiya\u00e7, \u00d6teki’ne (i\u015faret sistemindeki di\u011fer \u00f6zneler), \u00d6teki’nin vermek zorunda olmad\u0131\u011f\u0131 bir mutlak sevgi talebi bi\u00e7iminde y\u00f6neltilir. Geriye kalan, bast\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f arzu, \u00d6teki’nin arzusunun tan\u0131nmas\u0131 arzusudur. Psikanaliz s\u00f6ylemi burada her t\u00fcrl\u00fc konu\u015fma veya yaz\u0131 i\u00e7in bir model olarak al\u0131n\u0131r: Lacan’\u0131n k\u00f6t\u00fc \u015f\u00f6hretli \u00fcslubunun tan\u0131k oldu\u011fu, gizli veya a\u00e7\u0131k hi\u00e7bir sabit anlam yoktur.<\/span><\/p>\n

Klasik psikanalitik ele\u015ftiri bilin\u00e7li ve bilin\u00e7siz anlam aras\u0131nda kesin bir ayr\u0131mla \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, Lacan’\u0131n teorisinde bilin\u00e7li ve bilin\u00e7siz birbirinden ayr\u0131lamaz. Bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131, \u00fczerinde etkilenmi\u015f olan g\u00f6sterenlerin i\u015faretlerini ta\u015f\u0131r. Metin art\u0131k gerileyen arzular\u0131 bar\u0131nd\u0131rmaz, hem ge\u00e7mi\u015f hem de gelecek deneyimi kapsayan mevcut arzularla me\u015fgul olur.<\/span><\/p>\n

Bir zamanlar kendisinde olmayan bir b\u00fct\u00fcnl\u00fck vaat eden ayna g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc taraf\u0131ndan cezbedilen bir \u00e7ocuk gibi, metin de temsilinin g\u00fcc\u00fcyle okuyucuyu cezbeder. Ama ayn\u0131 zamanda metin ayn\u0131 zamanda Kanun’dur (Lacan’\u0131n “Sembolik dil d\u00fczeni”), ayna yan\u0131lsamas\u0131n\u0131 parampar\u00e7a eder ve okuyucuyu da\u011f\u0131t\u0131r.<\/span><\/p>\n

\n

Psikanaliz<\/a> Temsilcileri<\/span>
\nEdebiyat ve Psikanaliz<\/span>
\nPsikanalitik \u015fiir incelemesi<\/span>
\nBilin\u00e7alt\u0131 Edebiyat<\/span><\/p>\n

\n

Hem metindeki okuyan \u00f6zne (karakterler) hem de metnin okuyan \u00f6znesi (ampirik okuyucu) bir tekrar yap\u0131s\u0131na yakaland\u0131\u011f\u0131ndan, \u0130mgeselin cazibesi, \u00f6znenin anlamland\u0131rma zincirinde yakalanmas\u0131n\u0131n bir ba\u015flang\u0131c\u0131d\u0131r.\u00a0<\/span><\/p>\n

Metin, kendi imgesinin pe\u015finden ko\u015fan, ancak anlamland\u0131rma zincirinde tuza\u011fa d\u00fc\u015fmek \u00fczere olan dikkatsiz okuyucu\/karakter i\u00e7in bir tuzakt\u0131r. Okuyucu bu nedenle metnin insaf\u0131na kalm\u0131\u015f olarak g\u00f6r\u00fclebilir, \u00e7\u00fcnk\u00fc okuma s\u0131ras\u0131nda hangi g\u00f6ndergesel etkilerin devreye girece\u011fini bilemez; ama metin ayn\u0131 zamanda kendi bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131n\u0131n arac\u0131 etkilerinden dolay\u0131 okurun insaf\u0131na kalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

Dil, ki\u015fisel ve k\u00fclt\u00fcrel olan\u0131n kesi\u015fti\u011fi, anlam\u0131n s\u00fcrekli olarak yer de\u011fi\u015ftirdi\u011fi yerdir. Psikanalitik okuyucu kuram\u0131n\u0131n zorluklar\u0131ndan biri metne bir bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131 atama sorunu olmu\u015ftur: Lacan’a g\u00f6re aktar\u0131m dilde devam eden bir s\u00fcre\u00e7tir, ancak bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131 tan\u0131mlanamayan kal\u0131nt\u0131 veya fazlal\u0131k oldu\u011fu i\u00e7in, her zaman ne yazar\u0131n ne de okuyucunun sonunda dolduramayaca\u011f\u0131 bo\u015fluklar olmal\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n

Hem yazar hem de okuyucu dil stratejileri taraf\u0131ndan kontrol edilir. Poe’nun The Purloined Letter okumas\u0131nda Lacan (1972), g\u00f6sterenin yer de\u011fi\u015ftirmesinin bir alegorisini sunar: metindeki karakterler, Lacan i\u00e7in fallus olan ana-g\u00f6stergenin konumu taraf\u0131ndan belirlenir.<\/span><\/p>\n

Lacan’\u0131n bu hikayeyi okumas\u0131 edebi bir yorum de\u011fil, psikanalitik teori \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda bir s\u00f6ylem \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131d\u0131r. Lacan, bir dizi karaktere \u00f6nceden belirlenmi\u015f bir g\u00fc\u00e7 sistemi i\u00e7indeki yerlerini atayan bir arzu yap\u0131s\u0131 ortaya koyar.<\/span><\/p>\n

\u015eizoanaliz<\/span><\/strong><\/h3>\n

Gilles Deleuze ve F\u00e9lix Guattari (1975), Lacan’\u0131n bir anlam zinciri nosyonuna dayanan, ancak bir ana-g\u00f6stergenin, egemen olarak Baba Yasas\u0131’n\u0131n gereklili\u011fini reddeden daha radikal bir ele\u015ftiriyi savundular. Psikanaliz, bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131n\u0131 a\u00e7l\u0131k ve yoksunluk olarak nitelendirdi\u011fi i\u00e7in isyan ederler.<\/span><\/p>\n

Onlara g\u00f6re Freudcu bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131 kapitalist bir in\u015fad\u0131r, i\u00e7selle\u015ftirilmi\u015f bir g\u00fc\u00e7 ili\u015fkileri dizisidir, kapitalizmin ailede \u00fcretti\u011fi bask\u0131n\u0131n sonucudur. Psikanaliz bu s\u00fcrece yard\u0131m eder ve yatakl\u0131k eder, oysa ‘\u015fizoanaliz’ libidoyu temsilden ve \u00fcretimden \u00f6nce gelen bir ak\u0131\u015f olarak g\u00f6r\u00fcr. \u015eizoanaliz bir bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131 in\u015fa etmeyi ama\u00e7lar.<\/span><\/p>\n

Deleuze ve Guattari’ye g\u00f6re arzu, eksiklikten kaynaklanmaz, ancak ba\u015flang\u0131\u00e7tan beri a\u00e7\u0131klanamaz bir \u015fekilde mevcuttur: kay\u0131p bir nesneyi arayan herhangi bir \u00f6zne kavram\u0131n\u0131 reddederler. \u00dcretken bir bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131n\u0131n i\u015flevi, temelde kay\u0131p bir nesnenin izini korumak de\u011fildir.<\/span><\/p>\n

Enerji kayg\u0131ya indirgenmez, yeni eklemlenmelere do\u011fru \u00e7abalayan pozitif bir yo\u011funluk olarak te\u015fvik edilir. Bedenler “arzulayan makinelerdir” \u00e7\u00fcnk\u00fc makineler ak\u0131\u015flar\u0131 d\u00fczenler ve birbirine ba\u011flar. Bu Lacanc\u0131 revizyonistlerin Lacan’dan ald\u0131klar\u0131 \u015fey, benli\u011fin dil arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla bedensel deneyimden in\u015fa edildi\u011fi i\u00e7in dil sistemlerinin yerle\u015fik bir istikrars\u0131zl\u0131\u011fa sahip oldu\u011fu anlay\u0131\u015f\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Psikoele\u015ftiri Charles Mauron, kendi varsay\u0131mlar\u0131na g\u00f6re, \u00f6znel sanat fenomenini psikanalitik teoriye dayal\u0131 bilimsel bir anlay\u0131\u015fla incelemeye giri\u015fen bir t\u00fcr psikolojik ele\u015ftiri olan “psikokritisizm”in mucididir. Mauron’un geli\u015ftirdi\u011fi y\u00f6ntem d\u00f6rt y\u00f6nl\u00fcd\u00fcr: (1) bir yazar\u0131n t\u00fcm eserlerinde i\u015fe yarayan zorlay\u0131c\u0131 motifleri, saplant\u0131l\u0131 yap\u0131lar\u0131 ve metaforlar\u0131 ara\u015ft\u0131rmak; (2) alt\u0131nda ve aras\u0131nda gizlenen bask\u0131n fantaziyi bulma amac\u0131yla, bir seti di\u011feriyle…
Devam\u0131<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":8397,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[21503,21501,21502,21500],"tags":[21499,21505,21506,21504],"class_list":["post-9622","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilincalti-edebiyat","category-edebiyat-ve-psikanaliz","category-psikanalitik-siir-incelemesi","category-psikanaliz-temsilcileri","tag-bilincalti-edebiyat","tag-edebiyat-ve-psikanaliz","tag-psikanalitik-siir-incelemesi","tag-psikanaliz-temsilcileri"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t