BİLANÇO DIŞI FİNANSMAN NEDİR?
Bilanço dışı finansmanı tanımlamak zor olabilir ve bu konu hakkında yazarken ilk sorunu teşkil eder. Terimin özünde, belirli şeylerin bilançoya ait olduğu ve netten kaçanların bu normdan sapmalar olduğu varsayımı vardır.
Ancak, göreceğimiz gibi, bilançoda neyin ne zaman olması gerektiğini kesin olarak belirleyen hiçbir yetkili ilke henüz yoktur. Muhasebe Standartları Kurulu’nun amacı, söz konusu ilkeleri oluşturmak ve böylece bilanço dışı finansmanı düzenlemektir; Kurulun daha geniş İlkeler Beyannamesi projesine dayanan FRED 4 adlı konuyla ilgili son taslağın benimsediği yaklaşım budur.
Bilanço dışı işlemlerin pratik etkisi, raporlama yapan şirketin hesaplarında temel faaliyetin tam olarak sunulmasıyla sonuçlanmamasıdır. Bu genellikle iki nedenden biridir. Söz konusu kalemler hesaplara dahil edilebilir ancak ‘brüt’ yerine ‘net’ olarak gösterilebilir; örnekler, satır satır konsolidasyon yerine konsolide edilmemiş bir bağlı ortaklığın tek satırlık sunumunu veya alınan kredilerin finanse ettikleri varlıklarla netleştirilmesini içerir.
Alternatif olarak, kalemler, mevcut varlık ve yükümlülüklerden ziyade gelecekteki taahhütleri temsil ettikleri temelinde hesaplardan tamamen çıkarılabilir; Örnekler arasında faaliyet kiralaması taahhütleri, al ya da öde sözleşmeleri veya konsinye stok sözleşmeleri kapsamındaki yükümlülükler, opsiyonlar kapsamındaki koşullu yükümlülükler vb. sayılabilir.
Her iki durumda da sonuç, bilançonun varlık ve borçlara gerçekte olduğundan daha az maruz kaldığını göstermesi ve bunun sonucunda, kullanılan dişli ve kullanılan sermaye getirisi gibi belirli oranlar üzerinde pohpohlayıcı bir etki yapması olacaktır.
Bilançodan çıkarılan varlıkların satılacağı iddiasıyla (muhtemel bir kâr etkisi ile) veya daha genel olarak bilanço dışı faaliyetlerin sunumunun zamanlamayı veya ilişkili gelir kalemlerinin açıklanması.
Bilhassa, bilançoda kalemlerin varlığı veya yokluğu, genellikle bir işlemdeki zımni finansman maliyetinin bu şekilde raporlanıp raporlanmayacağını veya başka bir gelir veya gider kalemi içinde toplanıp toplanmayacağını etkiler.
Bir yaratıcı muhasebe biçimi olarak bilanço dışı işlemler
Rollerine bağlı olarak, farklı insanlar ‘bilanço dışı finansman’ teriminin kullanımına farklı tepkiler verme eğilimindedir. Bir muhasebe standart koyucusu için bu ifade, mali tablo okuyucusunu yanıltmayı amaçlayan hileli muhasebe çağrışımını taşır.
Bilanço dışı işlemler, bir şirketin faaliyetlerinin belirli yönlerini hesaplarına yansıtmasını önlemek için tasarlanmış işlemlerdir.
Terim bu nedenle aşağılayıcı bir terimdir ve çıkarım, bu tür işlemlere kapılanların hiçbir işe yaramadığı ve durdurulmaları gerektiğidir. Bu açıdan bakıldığında, FRED 4, asıl amacı kozmetik olan işlemlerin etkisiyle hesapların saptırılmasını önlemeyi amaçlayan bir kaçınma karşıtı standart olmayı amaçlamaktadır.
Böyle bir işleme ve yorumuna bir örnek aşağıdaki gibidir. Bir viski harmanlama şirketinin stoklarında birkaç yıllık olgunlaşan viski vardır. Belirli bir miktar viskiyi bir bankaya 5 milyon sterline satmak için sözleşme yapar ve bir yıl sonra 5.5 milyon sterline geri almayı kabul eder.
Bu işlem itibari değerden alınırsa, şirket, hisse senedinin defter değeri ile 5 milyon sterlin arasındaki farka dayalı herhangi bir kar veya zararla birlikte bir satış kaydeder ve viski artık bilançosunda görünmez. Bir yıl sonra, yeniden satın almayı 5,5 milyon sterlin olarak kaydedecek ve ardından bu maliyetle viski stokunu kaydedecekti.
Bununla birlikte, muhasebe standardı belirleyici, buna şüpheyle bakacaktır ve tüm işlem serisinin özünde bir finansman anlaşması olduğu sonucuna varacaktır.
Bilanço dışı hesaplar nelerdir
Banka Bilançosu
Faiz oranı riski Nedir
Bilanço Nedir
Nazım Hesaplar Nedir
Nazım hesaplar
Geri satın alma taahhüdü nedeniyle, şirket viskinin mülkiyet risklerini ve getirilerini bankaya devretmemiş; bunun yerine, sadece viskinin teminatı için borç para almıştır.
Bu görüşe göre, hesaplar viski stokunu bilançoya dahil etmeye devam edecek ve alınan 5 milyon sterlini bir kredinin geliri olarak gösterecek ve bir yıl sonra 5.5 milyon sterlinlik geri ödemeyle söndürülecektir. 0,5 milyon sterlin.
‘Bilanço dışı işlemler’ terimi açıkça bilançoya odaklanır, ancak yukarıda bahsedildiği gibi bu tür işlemler finansal tabloların diğer bölümlerini de etkiler. Örneğin, bir şey satıldığında bunun bir sonucu olarak bilançoda yer almaz; ancak bir diğeri de, bir satışın kar ve zarar hesabına kaydedilmesi ve satıştan elde edilen kar veya zararın ölçülmesi gerektiğidir.
Bu nedenle, bilançodaki kalemlerin muhasebeleştirilmesi ve finansal durum tablosu dışı bırakılmasına ilişkin kurallar ile gelirin tanınmasına ilişkin kurallar arasında bir ilişki vardır.
Bu tür işlemler, şekli ekonomik özüyle çelişen işlemler olarak özetlenebilir. Muhasebe yanıtı, maddenin gerçekte ne olduğunu belirlemek ve işlemleri bu ışıkta temsil etmektir.
Risk yönetiminin bir unsuru olarak bilanço dışı işlemler
Ancak, ‘bilanço dışı finansman’ teriminin daha onurlu bir şekilde kullanılmasına da yer vardır. Şirketler, sağlam ticari nedenlerle, belirli varlık ve yükümlülüklerle ilgili riskleri ve faydaları diğer taraflarla paylaşan işlemlere girmek isteyebilirler.
Günümüzde giderek daha karmaşık hale gelen finansal piyasalar, işletmelerin kendilerini belirli risklerden korumalarına veya belirli varlıkların sınırlı ödüllerine hak kazandıran sınırlı mülkiyet çıkarlarını almalarına izin vermektedir.
Ayrıca, bilanço dışı işlemler genellikle bir şirketin vergi planlama stratejisinin bir unsuru olarak gerçekleştirilir. Bu tür işlemler, hesaplarını okuyanları yanıltmak için değil, bunları üstlenen şirketlerin çıkarlarına en iyi şekilde hizmet ettiğine karar verildiği için gerçekleştirilmektedir.
İşlemlerin muhasebeleştirilmesi
Bu işlemlerin arkasındaki motivasyon ne olursa olsun, şirket hesapları bunları doğru ve adil bir görünüm verecek şekilde yansıtmak zorundadır. Nitekim önsöz dışında FRED 4 ‘bilanço dışı finansman’ terimini hiç kullanmaz; bunun yerine ‘İşlemlerin özünün bildirilmesi’ olarak adlandırılır.
Standart, öncelikle bir kaçınma önleme önlemi olarak tasarlanmış olsa da, argümanlarını bir bilançoda neyin muhasebeleştirilmesi gerektiğini yöneten genel ilkelere dayandırarak konuyu kavramsal bir açıdan ele alır.
Muhasebe Standartları Kurulu, bu şekilde kavramsal üstünlük sağlamaya çalışırken, yüksek risk/yüksek getiri yaklaşımını benimsemiştir. Alternatif strateji, her bir işlem türünü yönetmek için ayrıntılı kurallar geliştirmek olabilirdi.
Bu tür bir yaklaşım, bu çalışmada daha sonra göreceğimiz gibi, FASB’nin konunun belirli yönleri hakkında bir dizi bireysel standart yayınladığı Amerika Birleşik Devletleri’nde benimsenmiştir.
Bununla birlikte, ayrıntılı kuralların sorunu, bazen sorunu yalnızca şiddetlendirerek, boşlukları bulmaya ve bunlardan yararlanmaya adanmış bir kaçınma endüstrisinin büyümesini teşvik etmeleridir. ASB bunun yerine, başarılı olursa kaçağa yer bırakmayacak geniş ilkeleri seçti.
Bu stratejinin daha yüksek risk taşımasının nedeni, muhasebe kavramlarını belirlemenin her zaman zor olmasıdır. Muhasebe, üzerinde anlaşmaya varılmış ilkelerden ilerlemekten çok, gelenek ve görenek yoluyla gelişen pragmatik bir sanattır.
Muhasebe Standartları Kurulu, bu tür ilkeleri muhasebe standartları için kavramsal bir temel olarak tasarlayarak bu konumu değiştirmeye çalışmaktadır, ancak uygulamaya konulduğunda kavramların eksik bulunma riski olmalıdır.
