JIT Envanter Yönetimi
Bu geleneksel, büyük partili, yüksek kurulum maliyetli firmaların çoğu için üretim ortamı, son 10 ila 20 yılda önemli ölçüde değişti. Birincisi, rekabetçi pazarlar artık ulusal sınırlar tarafından tanımlanmamaktadır. Ulaşım ve iletişimdeki gelişmeler, küresel rekabetin oluşmasına önemli ölçüde katkıda bulunmuştur.
Teknolojideki gelişmeler, ürünlerin yaşam döngülerinin kısalmasına katkıda bulunmuş ve ürün çeşitliliği artmıştır. Özel özelliklere sahip daha kaliteli, daha düşük maliyetli ürünler sunan yabancı firmalar, yerli büyük partili, yüksek kurulum maliyetli firmalarımız için hem kaliteyi hem de ürün çeşitliliğini artırırken aynı zamanda toplam maliyetleri düşürmeleri için muazzam bir baskı yarattı.
Bu rekabetçi baskılar, birçok firmanın EOQ modelini bir JIT yaklaşımı lehine terk etmesine neden oldu. JIT’in iki stratejik hedefi vardır: karları artırmak ve bir firmanın rekabetçi konumunu iyileştirmek. Bu iki amaca, maliyetlerin kontrol edilmesi (daha iyi fiyat rekabeti ve artan kar sağlanması), teslimat performansının iyileştirilmesi ve kalitenin iyileştirilmesi yoluyla ulaşılır.
JIT, artan maliyet verimliliği sunar ve aynı zamanda daha iyi kalite ve daha fazla çeşitlilik için müşteri taleplerine cevap verme esnekliğine sahiptir. Kalite, esneklik ve maliyet verimliliği, birinci sınıf rekabet için temel ilkelerdir.
Tam zamanında envanter yönetimi, israfın ortadan kaldırılması yoluyla sürekli üretkenlik arayışını temsil eder. Katma değeri olmayan faaliyetler önemli bir atık kaynağıdır. Buradan, katma değeri olmayan faaliyetlerin ya gereksiz ya da gerekli, ancak verimsiz ve geliştirilebilir olduğunu biliyoruz.
Gerekli faaliyetler iş için esastır ve/veya müşteriler için değerlidir. Katma değeri olmayan faaliyetleri ortadan kaldırmak, JIT’in büyük bir itici gücüdür, ancak aynı zamanda, JIT’in kullanılıp kullanılmadığına bakılmaksızın sürekli iyileştirme yolunu izleyen herhangi bir şirketin temel amacıdır.
Açıkçası, JIT bir envanter yönetim sisteminden çok daha fazlasıdır. Bununla birlikte, envanterler özellikle israfı temsil ediyor olarak görülmektedir. Nakit, alan ve emek gibi kaynakları birbirine bağlarlar. Ayrıca üretimdeki verimsizlikleri gizler ve bir firmanın bilgi sisteminin karmaşıklığını artırırlar.
Bu nedenle, JIT envanter yönetiminden daha fazlasına odaklansa da, envanter kontrolü önemli bir yardımcı faydadır. Bu bölümde, JIT’in envanter boyutu üzerinde durulmuştur. Bölüm 11’de, JIT’in diğer faydaları ve özellikleri açıklanmıştır. Özellikle, katma değeri olmayan faaliyet analizine odaklanılmıştır.
Çekme Sistemi
JIT, öngörülen talebe göre sabit bir programda sistemden geçmek yerine, mevcut talebe göre ürünlerin sistemden çekilmesi gerektiğini savunan bir üretim yaklaşımıdır. Burger King gibi birçok fast-food restoranı, bitmiş ürün envanterini kontrol etmek için bir çekme sistemi kullanır.
Bir müşteri hamburger sipariş ettiğinde, raftan alınır. Hamburger sayısı çok azaldığında aşçılar yeni hamburgerler yapar. Müşteri talebi, malzemeleri sistem üzerinden çeker. Bu aynı prensip üretim ayarlarında da kullanılır.
Her işlem, yalnızca sonraki işlemin talebini karşılamak için gerekli olanı üretir. Malzeme veya alt montaj, talebin karşılanabilmesi için üretimin gerçekleşmesi için tam zamanında gelir.
JIT’in bir etkisi, stokları çok düşük seviyelere indirmektir. Önemli olmayan envanter seviyelerinin takibi, JIT’in başarısı için hayati öneme sahiptir. Bununla birlikte, bu önemli olmayan envanterleri takip etme fikri, envanter tutmanın geleneksel nedenlerine zorunlu olarak meydan okumaktadır. Bu nedenler artık geçerli olarak görülmemektedir.
Geleneksel görüşe göre, envanterler, listelenen nedenlere ilişkin bazı temel sorunları çözer. Örneğin, sipariş veya kurulum maliyetleri ile taşıma maliyetleri arasındaki çelişkiyi çözme sorunu, bu maliyetlerin toplamını en aza indiren bir stok seviyesi seçilerek çözülür.
Talep beklenenden fazlaysa veya arızalar ve üretim verimsizlikleri nedeniyle üretim azalırsa, stoklar tampon görevi görerek müşterilere aksi halde mevcut olamayacak ürünleri sağlar.
Kanban sistemi
Kanban Çekme Sistemi
Üretimde itme sistemi
İtme Çekme sistemi Nedir
İtme sistemi
İtme sistemi örnekleri
İtme ve çekme sistemleri
Kanban sistemi Nedir
Benzer şekilde, stoklar, geç malzeme teslimatı, kusurlu parçalar ve alt montajları üretmek için kullanılan makinelerin arızalarından kaynaklanan stokların tükenmesini önleyebilir. Son olarak, stoklar genellikle miktar indirimleri kullanarak en iyi malzemeleri en düşük maliyetle satın alma sorununun çözümüdür.
JIT, envanterleri bu sorunlara çözüm olarak kullanmayı reddediyor. Aslında, JIT yaklaşımı, stoklar için bilgi ikamesi olarak görülebilir. Şirketler, malzemeleri ve bitmiş ürünleri daha dikkatli takip etmelidir.
Bunu yapmak için lojistik endüstrisi yüksek teknolojiye geçti. Bir lojistik firması olan Schneider National Company, bir müşteriye belirli bir gönderinin nerede olduğunu ve ne zaman teslim edileceğini söylemek için uydu takibini kullanır.
Ortaklık örneğinde, Schneider mühendisleri, Pensilvanya fabrikası çalışanlarına nakliye ve teslim alma tesislerini nasıl daha verimli kullanacaklarını göstererek müşteri PPG Industries’e yardımcı oldu. JIT envanter yönetimi, yüksek envanter gerektirmeyen alternatif çözümler sunar.
Kurulum ve Taşıma Maliyetleri
JIT, toplam taşıma ve kurulum maliyetlerini en aza indirmek için kökten farklı bir yaklaşım benimser. Geleneksel yaklaşım, kurulum maliyetlerinin varlığını kabul eder ve ardından iki maliyet kategorisini en iyi dengeleyen sipariş miktarını bulur.
Öte yandan JIT, kurulum maliyetlerini (veya sipariş maliyetlerini) olduğu gibi kabul etmez; bunun yerine, JIT bu maliyetleri sıfıra indirmeye çalışır. Kurulum maliyetleri ve sipariş maliyetleri önemsiz hale gelirse, en aza indirilecek kalan tek maliyet, stokları çok düşük seviyelere indirerek elde edilen taşıma maliyetidir. Bu yaklaşım, bir JIT sisteminde sıfır envantere yönelik baskıyı açıklar.
Uzun Vadeli Sözleşmeler, Sürekli Yenileme ve Elektronik Veri Değişimi
Tedarikçilerle yakın ilişkiler geliştirilerek sipariş maliyetleri azaltılır. Dışarıdan malzeme temini için uzun vadeli sözleşmeler yapmak, siparişlerin sayısını ve ilgili sipariş maliyetlerini açıkça azaltacaktır. Perakendeciler, sürekli yenileme olarak bilinen bir düzenlemeyi benimseyerek sipariş maliyetlerini düşürmenin bir yolunu bulmuşlardır.
Sürekli yenileme, bir üreticinin perakendeci için envanter yönetimi işlevini üstlendiği anlamına gelir. Üretici, perakendeciye ne zaman ve ne kadar stok yeniden sipariş edeceğini söyler. Satıcı tavsiyeyi inceler ve mantıklıysa siparişi onaylar. Örneğin Wal-Mart ve Procter & Gamble bu düzenlemeyi kullanır. Düzenleme, Wal-Mart için stokları azalttı ve aynı zamanda stok tükenme sorunlarını da azalttı.
Ek olarak, Wal-Mart genellikle Procter & Gamble’ın mallarını onlar için ödeme yapmadan önce satar. Procter & Gamble ise tercih edilen bir tedarikçi haline geldi, daha fazla ve daha iyi raf alanına ve ayrıca daha az talep belirsizliğine sahip. Talebi daha doğru bir şekilde projelendirme yeteneği, Procter & Gamble’ın JIT üretiminin bir hedefini daha küçük partiler halinde sürekli olarak üretmesini ve teslim etmesini sağlar. Üreticiler ve tedarikçiler arasında da benzer düzenlemeler yapılabilir.
Sürekli yenileme süreci elektronik veri alışverişi ile kolaylaştırılır. Elektronik veri değişimi (EDI), tedarikçilerin bir alıcının çevrimiçi veri tabanına erişmesini sağlar. Tedarikçi, alıcının üretim programını bilerek (bir üretici söz konusu olduğunda), ihtiyaç duyulan parçaları, kullanımları için tam zamanında ihtiyaç duyulan yere teslim edebilir.
EDI, kağıt içermez, satın alma siparişi veya fatura içermez. Tedarikçi, kendi üretim ve teslimat çizelgelerini belirlemek için veri tabanında bulunan üretim çizelgesini kullanır. Parçalar sevk edildiğinde, tedarikçiden alıcıya bir gönderinin yolda olduğuna dair bir elektronik mesaj gönderilir.
Parçalar geldiğinde, elektronik bir çubukla bir barkod taranır ve bu, malların ödemesini başlatır. Açıkça, EDI, tedarikçi ve alıcı arasında yakın bir çalışma düzenlemesini gerektirir, bunlar iki ayrı şirketten ziyade neredeyse tek bir şirket olarak çalışırlar.
