Temel Prensipler ve Radyolojik Koruma
Tüm dünyada, koruma standartları genel olarak uzun yıllardır ICRP’nin tavsiyelerine dayanmaktadır. Bu kurum 1928’de kuruldu ve 1950’den beri radyasyon kaynaklarının yaygın kullanımı hakkında genel rehberlik sağlıyor. ICW5 tarafından ifade edilen radyolojik korumanın birincil amacı, radyasyona maruz kalmaya neden olan faydalı uygulamaları gereksiz yere sınırlamadan insan için uygun bir koruma standardı sağlamaktır.
Bunun için ICRP, yalnızca nispeten yüksek doz seviyelerinin üzerinde meydana gelen etkileri, önerilen ve devam eden uygulamalar için ICRP tarafından radyolojik koruma sistemi aşağıdaki genel ilkelere dayanmaktadır:
- (a) Radyasyona maruz kalan bireylere veya topluma, neden olduğu radyasyon zararını dengelemek için yeterli fayda sağlamadıkça, radyasyona maruz kalmayı içeren hiçbir uygulama kabul edilmemelidir. (Bir uygulamanın gerekçesi.)
- (b) Bir uygulamadaki herhangi bir belirli kaynakla ilgili olarak, bireysel dozların büyüklüğü, maruz kalan kişi sayısı ve bunların alınmasının kesin olmadığı durumlarda maruz kalma olasılığı makul olarak elde edilebilecek kadar düşük tutulmalı, ekonomik ve sosyal faktörler dikkate alınır. Bu prosedür, doğal ekonomik ve sosyal yargılardan kaynaklanması muhtemel eşitsizliği sınırlamak için, bireylere yönelik doz kısıtlamaları (doz kısıtlamaları) veya potansiyel maruz kalma durumunda bireylere yönelik riskler (risk kısıtlamaları) ile sınırlandırılmalıdır. . (Koruma optimizasyonu.)
- (c) İlgili tüm uygulamaların kombinasyonundan kaynaklanan bireylerin maruziyeti, doz limitlerine veya potansiyel maruziyet durumunda bazı risk kontrollerine tabi olmalıdır. Bunlar, normal koşullarda kabul edilemez olarak değerlendirilen bu uygulamalardan hiç kimsenin radyasyon risklerine maruz kalmamasını sağlamayı amaçlar. Tüm kaynaklar, kaynakta eylemle kontrole duyarlı değildir ve bir doz limiti seçilmeden önce dahil edilecek kaynakların ilgili olarak belirtilmesi gerekir. (Bireysel doz ve risk limitleri.)
Bu tavsiyelerin sıralanması kasıtlıdır; ICRP limitleri, çalışılabilecek seviyeler olarak değil, geri dönüş noktaları olarak kabul edilmelidir.
Çalışanlar için, ICRP tarafından önerilen etkili doz limiti, herhangi bir yılda 50 mSv’den fazla olmamak üzere, 5 yıllık tanımlanmış dönemler üzerinden ortalama yılda 20 mSv’dir, göz merceği için eşdeğer doz limiti yılda 150 mSv’dir ve cilt, eller ve ayaklar için yılda 500mSv’dir.
Karşılaştırma için, halk için temel etkili doz limiti yılda 1mSv’dir. Ancak, 5 yıllık ortalama efektif dozun yılda 1 mSv’yi geçmemesi koşuluyla, bazı yıllar için yılda 5 mSv’lik bir ikincil doz sınırının kullanılmasına izin verilir. Deri ve göz merceği için eşdeğer doz limitleri sırasıyla yılda 50mSv ve 15mSv’dir.
Hem çalışanlar hem de halk için doz sınırlarının uygulanmasında, radyolojik muayene veya tedavi gören hastaların maruz kaldığı maruziyetler ve normal seviyelerde doğal radyasyondan alınanlar dikkate alınmamalıdır.
Bu sınırların bazı durumlarda şu anda Birleşik Krallık düzenlemelerinde verilenlerden daha kısıtlayıcı olduğuna dikkat edilmelidir. İşçilerin korunmasına yönelik ICRP ilkelerinin uygulanmasına ilişkin rehberlik, referans 9’da verilmiştir.
Dış Radyasyona Karşı Koruma
Dış radyasyona maruz kalmaya karşı koruma, üç ilkenin uygulanmasıyla sağlanır: perdeleme, mesafe veya zaman. Uygulamada her üçünden de akıllıca yararlanılır. Ekranlama, radyasyonu kısmen veya tamamen absorbe etmek için kaynak ve kişi arasına bir miktar malzemenin yerleştirilmesini içerir. Plastikler, çok az bremsstrahlung ürettikleri için radyasyondan korunmak için kullanışlı malzemelerdir. y ve X-radyasyonu için büyük bir malzeme kütlesi gereklidir; kurşun ve beton yaygın olarak kullanılmaktadır.
Bir nokta kaynaktan gelen radyasyon, mesafenin karesiyle ve araya giren hava tarafından soğurulma yoluyla düşer. Uzaktan kullanım, kaynak ile kişi arasına mesafe koymanın bir yoludur (örneğin, p-yayan kaynakları tutarken cımbız kullanılabilir).
Evde radyasyondan korunma yolları
Radyasyondan Fiziksel korunma yöntemleri
Dış Radyasyondan KORUNMA yöntemleri
Radyasyondan korunma yolları bitkisel
Radyasyondan KORUNMA amacıyla alınan önlemler
Hastanede radyasyondan KORUNMA yolları
Radyolojide radyasyondan KORUNMA yolları
Radyasyondan temel KORUNMA Yöntemleri üç ana
Dahili radyasyona karşı koruma
Dahili radyasyona maruz kalmaya karşı koruma, yutma, soluma ve cilt ve cilt kırılmaları yoluyla emilim yoluyla radyoaktif madde alımını önleyerek sağlanır. Mühürsüz radyoaktif maddelerin kullanıldığı alanlarda yemek, içmek, sigara içmek ve kozmetik uygulaması yapılmamalıdır.
Gerekli muhafaza derecesi, işlenen malzemenin miktarına ve tipine bağlıdır: basit damlama tepsilerinden çeker ocaklara ve torpido gözü gibi komple muhafazalara kadar değişebilir. Ameliyat eldivenleri, laboratuvar önlükleri ve galoşların giyilmesi gerekebilir. Radyoaktif kontaminasyonun yayılmasını önlemek için yüksek bir temizlik standardı gereklidir ve kazara dökülmelere karşı büyük özen gösterilmesi gerekir.
Mühürsüz radyoaktif malzeme ile çalışan herkes, çalışma alanından ayrılırken ellerini yıkamalı ve izlemelidir; bu özellikle yemeklerden önce önemlidir. Kesikler ve yaralar derhal tedavi edilmelidir ve radyoaktif malzemenin girişini önlemek için ciltteki kırıklar korunmadıkça hiç kimse açık radyoaktif maddelerle çalışmamalıdır.
Radyoaktif materyalin alımı yoluyla alınan radyasyon dozu, alım şekline, ilgili miktara, materyalin biriktiği organlara, elimine edilme hızına (radyoaktif bozunma ve boşaltım yoluyla) ve yayılan radyasyonlar.
Radyasyon İzleme
İzlemenin ana hedefleri mesleki maruziyetleri değerlendirmek, standartlara ve düzenleyici gerekliliklere uygunluğu göstermek ve yeterli kontrol için gerekli verileri sağlamaktır1. İkincisi için izleme aşağıdaki işlevlere hizmet edebilir:
1 Başlıca maruz kalma kaynaklarının tespiti ve değerlendirilmesi,
2 radyasyon kontrol önlemlerinin etkinliğinin değerlendirilmesi ve teçhizat,
3 radyasyon içeren olağandışı ve beklenmedik durumların tespiti ve maruz kalma,
4 operasyonel prosedürlerdeki değişikliklerin etkisinin değerlendirilmesi ve
5 Gelecekteki operasyonların radyasyona maruz kalma üzerindeki etkisinin tahmin edilebileceği verilerin sağlanması, böylece uygun kontroller önceden tasarlanabilir ve kurulabilir.
Bir işçinin maruziyetini değerlendirmenin en uygun yolu, harici radyasyonlar, radyasyona duyarlı malzeme, özellikle bir termolüminesan çip veya toz veya küçük bir film parçası içeren bir ‘rozet’ takılmasını içeren bireysel izleme yoluyla yapılır. Hava yoluyla bulaşan kontaminasyonun alınmasından kaynaklanan dozlar, kişi tarafından giyilen veya işyerinde uygun noktalara kurulan hava örnekleyicileri kullanılarak değerlendirilebilir.
Vücut içindeki radyoaktif malzeme, ilgili radyonüklide bağlı olarak, dışkı veya tüm vücut izlemesi ile belirlenebilir.
İşyeri ortamını izlemek için kullanılacak uygun dedektör, ilgili radyasyonun türüne ve enerjisine ve tehlikenin dış radyasyondan mı yoksa yüzey veya hava kirliliğinden mi kaynaklandığına bağlıdır.
Çoğu anket aracı iki gruba ayrılabilir:
(a) Doz hızı ölçerler
Bunlar radyasyonu doz hızı birimleriyle ölçer ve normalde bir iyonizasyon odası veya Gieger-Muller tüpü içerir. Genellikle p, y ve X radyasyon alanlarını izlemek için kullanılırlar. Nötron radyasyon doz hızlarını ölçmek için özel aletler kullanılır.
(b) Kontaminasyon monitörleri
Bunlar, birim zaman başına sayımlarda radyoaktif kirlenmenin yüzey aktivitesini ölçer. Normalde bir Geiger-Muller, orantılı sayaç tüpü veya sintilasyon sayacı içerirler. (Y kontaminasyonu için, normalde kullanılan dedektör bir sintilasyon sayacı olacaktır. Verimlilik, ölçülen belirli radyonüklide bağlıdır ve cihaz ilgili her radyonüklid için kalibre edilmelidir.
İzleme araçlarının seçimi ve kullanımı karmaşık olabilir ve bir Radyasyondan Korunma Danışmanı (aşağıya bakınız) veya uygun başka bir uzmanla görüşülmelidir.
