Ortak Ürünler ve Yan Ürünler Arasındaki Fark ve Benzerlik
Ortak ürünler ve yan ürünler arasındaki ayrım, yalnızca satış değerlerinin göreli önemine dayanır. Bir yan ürün, bir birincil ürünün imalatı sırasında geri kazanılan ikincil bir üründür.
Toplam satış değeri, ana ürün(ler)in satış değerine kıyasla nispeten küçük olan bir üründür. Bu keskin bir ayrım değil, daha çok bir derece ayrımıdır. Bu nedenle, bir üreticinin yapması gereken ilk ayrım, operasyonun ortak üretim ile karakterize edilip edilmediğidir. Daha sonra herhangi bir yan ürün, ana veya ortak ürünlerden ayırt edilmelidir.
Yan ürünler, ana ürünlerle ilişkileri ile aşağıdaki şekilde karakterize edilebilir:
1. Esasen ortak olmayan ürün türlerindeki ana ürünlerin hurdalarından, süslemelerinden ve benzerlerinden kaynaklanan yan ürünler (örneğin, giyim parçalarından kumaş süslemeleri)
2. Esasen müşterek ürün türlerinden işlemlerden kaynaklanan hurda ve diğer kalıntılar (örneğin, sığır karkaslarından kesilmiş yağlar)
3. Küçük bir ortak ürün durumu (hayvan yemi olarak kullanılan meyve kabukları ve süslemeler)
Bu sınıflandırmaların her biri içindeki ürün sınıfları gibi, ortak ürünler ve yan ürünler arasındaki ilişkiler de değişir. Bireysel ürünlerin göreceli önemi değiştiğinde, ürünlerin yeniden sınıflandırılması ve maliyetlendirme prosedürlerinin değiştirilmesi gerekir.
Aslında, birçok yan ürün atık malzeme olarak başladı, ekonomik olarak önemli hale geldi (ve böylece yan ürün haline geldi) ve nihayetinde tam teşekküllü ortak ürünler olmak için önemi arttı. Örneğin, kereste fabrikası operasyonlarındaki talaş ve talaşlar başlangıçta atıktı, ancak yıllar geçtikçe suntanın önemli bir bileşeni olarak değer kazandılar.
Yan ürünler için çeşitli muhasebe yöntemleri bu gelişmeyi yansıtmaktadır. Genel olarak, yan ürünlerin muhasebeleştirilmesi, atık malzeme muhasebesinin bir uzantısı olarak başlamıştır. Yan ürünlerin satışından elde edilen gelir, gelir miktarı o kadar küçük olduğunda, toplam maliyet veya satışlar üzerinde çok az etkisi olduğunda ayrı gelir olarak kaydedilir.
Yan ürün gelirlerinin değeri daha önemli hale geldikçe, geri kazanımlarla ana ürünün maliyeti düşürülür ve son olarak yan ürünler ana ürüne yakın duruma gelir ve daha önce katlanılan müşterek maliyetten bir pay tahsis edilir.
Yan ürünleri hesaba katmanın birkaç yolu vardır. Tipik olarak, müşterek maliyetler yan ürünlere tahsis edilmez çünkü ürünlerin kendileri önemsiz kabul edilir. Bunun yerine, yan ürünün satışından elde edilen gelir, “yan ürünlerden elde edilen gelir” veya “diğer gelirler” olarak muhasebeleştirilir.
Gereken diğer işlem maliyetleri (bölünme noktasının ötesinde) gelirden düşülür. Bazen, yan ürünün satışından elde edilen net gelir, ortak ürünlerin satılan mal maliyetinden bir indirim olarak muhasebeleştirilir.
Maliyet Muhasebesi PDF
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği 2022
Maliyet muhasebesi Formülleri
Maliyet muhasebesi formulleri PDF
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği
Maliyet muhasebesi Nedir
Maliyet Muhasebesi Ders Notları
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği Hesap Planı
Ortak Ürün Maliyetlerinin Muhasebeleştirilmesi
Genel ortak üretim maliyetlerinin (doğrudan malzeme, doğrudan işçilik ve genel gider) muhasebesi, genel olarak ürün maliyetlerinin muhasebesinden farklı değildir. Zorluk kaynağı, tek tek ürünlere ortak maliyetlerin tahsis edilmesidir. Yine de, bilançoda taşınan envanteri değerlemek ve geliri belirlemek için mali raporlama amacıyla tahsis yapılmalıdır.
Bu nedenle, keyfi olsa da, maliyetleri mümkün olduğunca makul bir temelde dağıtan bir tahsis yöntemi bulunmalıdır. Yargılama söz konusu olduğundan, eşit derecede yetkin muhasebeciler aynı ürün için farklı maliyetlere ulaşabilirler.
Ortak maliyetlerin tahsisi için çeşitli yöntemler vardır. Bu yöntemler arasında fiziksel birimler yöntemi, ağırlıklı ortalama yöntemi, bölünmede satış değeri yöntemi, net gerçekleşebilir değer yöntemi ve sabit brüt kar marjı yüzdesi yöntemi yer alır. Bunlar aşağıdaki bölümlerde ele alınmıştır.
Muhasebe Ödev Ücretlerini Öğrenmek İçin Whatsapp Tuşunu Kullanın ve Detayları Bildirin. Bize Ulaşmak İçin Tıklayınız.
Fiziksel Birimler Yöntemi
Fiziksel birimler yönteminde, ortak maliyetler, bazı fiziksel ölçüler temelinde ürünlere dağıtılır. Bu fiziksel ölçüler, pound, ton, galon, board feet, atom ağırlığı veya ısı birimleri gibi birimlerle ifade edilebilir. Ortak ürünler aynı fiziksel ölçüyü paylaşmıyorsa (örneğin, bir ürün galon cinsinden ölçülür, diğeri pound cinsinden ölçülür), bazı ortak paydalar kullanılabilir.
Örneğin, bir yakıt üreticisi galon, varil ve ton alabilir ve her birini BTU’lara (İngiliz termal birimleri) dönüştürebilir. Hesaplamalı olarak, fiziksel birimler yöntemi, her bir ortak ürüne, temel birimlerin oranıyla aynı ortak maliyet oranını tahsis eder.
Dolayısıyla, ortak bir süreç 300 pound Ürün A ve 700 pound Ürün B verirse, Ürün A ortak maliyetin yüzde 30’unu ve Ürün B’nin yüzde 70’ini alır. Alternatif bir hesaplama, ortalama birim maliyeti bulmak için toplam ortak maliyetleri toplam çıktıya bölmektir.
Ortalama birim maliyet daha sonra her bir ürünün birim sayısı ile çarpılır. Yöntem tamamen tatmin edici olmasa da, arkasında bir miktar mantık vardır. Tüm ürünler aynı süreçle üretildiğinden, birinin üretim başına diğerinden daha pahalı olduğunu söylemek mümkün değildir.
Toplam ortak maliyet 186,000 $ ‘dır. Fiziksel birimler yöntemini kullanarak, her bir kereste sınıfına ne kadar ortak maliyet tahsis edilir? İlk olarak, her sınıf için toplam birimlerin oranını buluyoruz; daha sonra, her bir sınıfa ortak maliyet oranını atarız.
Ayrıca 0,062 $ (186.000 $/3.000.000) ortalama birim maliyetini hesaplayabilir ve bunu her sınıf için tahta ayaklarıyla çarpabiliriz.
Örneğin, orman ürünleri üreticileri, ortalama bir bitmiş ürün maliyetine ulaşmak için, ortalama dönüştürme maliyetine değirmene giren kütüklerin ortalama maliyetini ekleyebilir. Bu maliyet, türü, sınıfı veya piyasa değeri ne olursa olsun tüm bitmiş ürünlere uygulanır. Bu yöntem, ürün maliyetlendirme amacına hizmet eder.
Fiziksel birimler yöntemi, farklı derecelerde ortak ürünleri işleyen herhangi bir endüstride kullanılabilir (örneğin, un değirmenciliği, tütün ve kereste). Bununla birlikte, fiziksel birimler yönteminin bir dezavantajı, yüksek derecelerin satışından yüksek kârların yansıtılabilmesi, düşük derecelerin satışından düşük kâr veya zararların yansıtılabilmesidir. Bu, veriler doğru şekilde yorumlanmazsa yanlış yönetim kararlarına neden olabilir.
Fiziksel birimler yöntemi, nihai üründeki her bir malzeme biriminin üretim maliyetinin diğer herhangi bir birim kadar maliyetli olduğunu varsayar. Bu, özellikle baskın unsurun ürüne kadar izlenebildiği durumlarda geçerlidir.
Çoğu kişi bu yöntemin genellikle yetersiz olduğunu düşünür, çünkü tüm maliyetlerin doğrudan fiziksel miktarlarla ilgili olmadığı gerçeğini göz ardı eder. Ayrıca, istenen parçadan ayrılma noktasından önce fiziksel olarak ayrılabilir olsaydı, ürün hiç ele alınmamış olabilir.
