İzleme Yöntemleri
İzlenebilirlik, nedensel bir ilişki kullanılarak maliyetlerin kolay ve doğru bir şekilde tayin edilebilmesi anlamına gelir. Maliyet nesnelerine yönelik maliyetlerin izlenmesi iki yoldan biriyle gerçekleştirilebilir: (1) doğrudan izleme ve (2) sürücü izleme. Doğrudan izleme, maliyet nesnesi ile özel veya fiziksel olarak ilişkili olan bir maliyet nesnesine maliyetleri belirleme ve atama sürecidir. Bir maliyet nesnesi ile özel olarak ilişkilendirilen maliyetlerin belirlenmesi, çoğunlukla fiziksel gözlem yoluyla gerçekleştirilir.
Örneğin, güç bölümünün maliyet nesnesi olduğunu varsayalım. Güç departmanının denetçisinin maaşı ve güç üretmek için kullanılan yakıt, maliyet nesnesi (güç departmanı) ile özel olarak (fiziksel gözlem yoluyla) tanımlanabilen maliyet örnekleridir. İkinci bir örnek olarak, bir kot pantolon düşünün.
Malzemeler (denim, fermuar, düğme ve iplik) ve işçilik (denimin desene göre kesilmesi ve parçaların birlikte dikilmesi) fiziksel olarak gözlemlenebilir; bu nedenle malzeme ve işçilik maliyetleri doğrudan bir kot pantolona yansıtılabilir. İdeal olarak, tüm maliyetler, doğrudan izleme kullanılarak maliyet nesnelerine yansıtılmalıdır.
Ne yazık ki, bir maliyet nesnesi tarafından tüketilen kaynakların tam miktarını fiziksel olarak gözlemlemek çoğu zaman mümkün değildir. Bir sonraki en iyi yaklaşım, gözlemlenebilen ve bir maliyet nesnesinin kaynak tüketimini ölçen, sürücüler adı verilen faktörleri belirlemek için neden-sonuç muhakemesini kullanmaktır. Sürücüler, kaynak kullanımında, aktivite kullanımında, maliyetlerde ve gelirlerde değişikliklere neden olan faktörlerdir.
Sürücü izleme, maliyetleri maliyet nesnelerine atamak için sürücülerin kullanılmasıdır. Doğrudan izlemeye göre daha az kesin olmasına rağmen, neden-sonuç ilişkisi sağlamsa, sürücü izleme çok doğrudur. Kot üretim tesisi için elektrik maliyetini düşünün. Fabrika müdürü, dikiş makinelerini çalıştırmak için ne kadar elektrik kullanıldığını bilmek isteyebilir.
Ne kadar elektrik kullanıldığını fiziksel olarak gözlemlemek, dikiş makinelerinin güç tüketimini ölçmek için bir sayaç gerektirir ki bu pratik olmayabilir.
Böylece, elektrik maliyetini atamak için “makine saatleri” gibi bir sürücü kullanılabilir. Makine saati başına elektrik maliyeti 0,50 ABD Doları ise ve dikiş makineleri yılda 20.000 makine saati kullanıyorsa, elektrik maliyetinin 10.000 ABD Doları (0,50 ABD Doları 20.000 ABD Doları) dikiş faaliyetine tahsis edilecektir. Faaliyetlere maliyet atamak için sürücülerin kullanımı daha ayrıntılı olarak açıklanacaktır.
Dolaylı Maliyetlerin Atanması
Dolaylı maliyetler, maliyet nesnelerine kadar izlenemez. Bu, maliyet ile maliyet nesnesi arasında nedensel bir ilişki olmadığı veya izlemenin ekonomik olarak mümkün olmadığı anlamına gelir. Dolaylı maliyetlerin maliyet nesnelerine atanmasına tahsis denir. Nedensel bir ilişki bulunmadığından, dolaylı maliyetlerin tahsisi, uygunluğa veya bazı varsayılan bağlantılara dayanır.
Örneğin, beş ürün üreten bir tesisi ısıtma ve aydınlatma maliyetini düşünün. Bu fayda maliyetinin beş ürüne atanacağını varsayalım. Açıkçası, herhangi bir nedensel ilişki görmek zor. Bu maliyeti tahsis etmenin uygun bir yolu, basitçe, onu her bir ürün tarafından kullanılan doğrudan işçilik saatleriyle orantılı olarak tahsis etmektir. Dolaylı maliyetleri maliyet nesnelerine keyfi olarak tahsis etmek, maliyet atamalarının genel doğruluğunu azaltır.
Buna göre, en iyi maliyetlendirme politikası, maliyet nesnelerine yalnızca izlenebilir doğrudan maliyetlerin atanması olabilir. Ancak, dolaylı maliyetlerin tahsislerinin doğruluk dışında başka amaçlara da hizmet edebileceği kabul edilmelidir. Örneğin, dış raporlama için ürünlere dolaylı maliyetlerin tahsis edilmesi gerekebilir. Bununla birlikte, maliyet atamalarının yönetimsel kullanımlarının çoğu, doğrulukla daha iyi hizmet eder. En azından, doğrudan ve dolaylı maliyet atamaları ayrı ayrı raporlanmalıdır.
157 hesap Muhasebe Kaydı
157 Diğer Stoklar Hesabı Örnekleri
ABC yöntemi
Stok kontrol yöntemleri Nelerdir maliyet muhasebesi
Stok muhasebe kaydı
Stok kontrol yöntemleri ABC yöntemi
Stok ve kalite yöntemleri nelerdir
STOKLAR HESABI
Maliyet Tahsisi Özeti
Yukarıdaki tartışma, maliyet nesnelerine maliyet atamanın üç yöntemini ortaya koymaktadır: doğrudan izleme, sürücü izleme ve tahsis. Bu yöntemler gösterilmiştir. Üç yöntemden doğrudan izleme, fiziksel olarak gözlemlenebilir nedensel ilişkilere dayandığından en kesin olanıdır. Doğrudan izlemeyi, maliyet atama doğruluğu açısından sürücü izleme takip eder. Sürücü izleme, maliyetleri maliyet nesnelerine atamak için sürücüler adı verilen nedensel faktörlere dayanır.
Sürücü izlemenin kesinliği, sürücü tarafından tanımlanan nedensel ilişkinin gücüne bağlıdır. Sürücüleri belirlemek ve nedensel ilişkinin kalitesini değerlendirmek, doğrudan izleme veya tahsisten çok daha maliyetlidir. Aslında, tahsisin bir avantajı, uygulanmasının basit ve ucuz olmasıdır.
Bununla birlikte, tahsisat en az doğru maliyet atama yöntemidir ve mümkünse kullanımından kaçınılmalıdır. Çoğu durumda, sürücü izleme ile artan doğruluğun faydaları, ek ölçüm maliyetinden daha ağır basmaktadır. Bu maliyet-fayda konusu bölümün ilerleyen kısımlarında daha ayrıntılı olarak tartışılacaktır. Sürecin gerçekte gerektirdiği şey, rakip maliyet yönetim sistemleri arasından seçim yapmaktır.
Ürün ve Hizmet Maliyetleri
En önemli maliyet nesnelerinden biri kuruluşların çıktılarıdır. İki tür çıktı, somut ürünler ve hizmetlerdir. Maddi ürünler, fabrika, arazi ve makine gibi emek ve sermaye girdileri kullanılarak hammaddelerin dönüştürülmesiyle üretilen mallardır. Televizyonlar, hamburgerler, otomobiller, bilgisayarlar, giysiler ve mobilyalar somut ürünlere örnektir.
Hizmetler, bir müşteri için gerçekleştirilen görevler veya faaliyetler veya bir kuruluşun ürünlerini veya tesislerini kullanan bir müşteri tarafından gerçekleştirilen bir faaliyettir. Hizmetler ayrıca malzeme, emek ve sermaye girdileri kullanılarak üretilir. Sigorta kapsamı, tıbbi bakım, diş bakımı, cenaze bakımı ve muhasebe, müşteriler için gerçekleştirilen hizmet faaliyetlerine örnektir. Araba kiralama, video kiralama ve kayak, müşterinin bir kuruluşun ürünlerini veya tesislerini kullandığı hizmetlere örnektir.
Hizmetler, somut ürünlerden üç önemli boyutta farklılık gösterir: soyutluk, bozulabilirlik ve ayrılmazlık. Maddi olmayanlık, hizmet alıcılarının bir hizmeti satın almadan önce görememeleri, hissetmemeleri, duymamaları veya tatmamaları anlamına gelir. Dolayısıyla hizmetler maddi olmayan ürünlerdir. Bozulabilirlik, hizmetlerin depolanamayacağı anlamına gelir (maddi malların depolanamadığı birkaç olağandışı durum vardır).
Son olarak, ayrılmazlık, bir değiş tokuşun gerçekleşmesi için hizmet üreticilerinin ve hizmet alıcılarının genellikle doğrudan temas halinde olmaları gerektiği anlamına gelir. Gerçekte, hizmetler genellikle üreticilerinden ayrılamaz. Örneğin, bir göz muayenesi hem hastanın hem de optometristin hazır bulunmasını gerektirir.
Ancak, somut ürün üreticilerinin, mallarının alıcılarıyla doğrudan temas kurmaları gerekmez. Örneğin, otomobil alıcılarının, otomobil üreten mühendisler ve montaj hattı işçileri ile hiçbir zaman iletişim kurmasına gerek yoktur.
Somut ürünler üreten organizasyonlara üretim organizasyonları denir. Maddi olmayan ürünler üretenlere hizmet organizasyonları denir. Mal veya hizmet üreten kuruluşların yöneticileri, kârlılık analizi ve ürün tasarımı, fiyatlandırma ve ürün karışımı ile ilgili stratejik kararlar dahil olmak üzere çeşitli nedenlerle bireysel ürünlerin ne kadara mal olduğunu bilmelidir.
Örneğin, Oklahoma City merkezli bir gıda dağıtımcısı olan Fleming Co., ürünlerin maliyetini perakende müşteriye hizmet verme maliyetinden ayırmanın esnek pazarlama planının önemli bir parçası olduğunu belirtiyor. Bireysel ürün maliyeti, maddi veya maddi olmayan bir ürünü ifade edebilir. Bu nedenle, ürün maliyetlerini tartıştığımızda hem maddi olmayan hem de maddi olmayan ürünleri kastediyoruz.
