Kalabalıkların Nitelikleri
Elias Canetti, Kalabalıklar ve Güç (1978) adlı çalışmasında kalabalıklara aşağıdaki özellikleri atfetmiştir:
1. Kalabalıklar kendi kendini üretir. Kalabalığın doğal sınırları yoktur. Sınırlar yapay olarak empoze edildiğinde – örneğin, bir sokak gösterisini izole etmeyi amaçlayan polis barikatları tarafından – kalabalığın patlak vermesi ve sınırları aşması ve böylece kaos yaratması tehlikesi her zaman var olan bir tehlikedir. Bu nedenle, aslında, kalabalıklar her zaman kaos, ciddi düzensizlik ve kontrol edilemez güç tehditleri içerir.
2. Kalabalıklar eşitlikle tanımlanır. Kalabalık içinde sosyal ayrımlar önemini yitirmektedir. Gerçekten de Canetti, insanların özellikle birbirleriyle eşitlik koşulunu elde etmek için kalabalıklara katıldığına inanıyor; bu koşul, içinde yüklü ve heyecan verici bir atmosfer taşıyan bir koşul.
3. Kalabalıklar yoğunluğu sever. Olayların normal seyrinde genellikle her insanı çevreleyen özel alan çemberleri, kalabalıklarda hiçbir şeye küçülmez. İnsanlar omuz omuza, önden arkaya, normalde mahrem kişiler için ayrılan şekillerde birbirlerine dokunarak toplanırlar. Kalabalığa dahil olan herkes, kalabalığın coşkusunu yaşamak için kişisel kimliğinin bir kısmından feragat etmelidir. Kalabalık, “hepimiz bir aradayız” tavrıyla, tecrit edilmiş grupları ve tarafsız izleyicileri caydırıyor.
4. Kalabalıklar yönlendirilmeye ihtiyaç duyar. Birçok kalabalık hareket halinde. Yürüyüş gösterilerinde olduğu gibi fiziksel olarak veya bir rock konserinde olduğu gibi duygusal olarak hareket edebilirler. Hareketin yönü, bireysel ve toplumsal farklılıkların azaldığı veya ortadan kalktığı kalabalık üyeleri için çok önemli hale gelen kalabalığın hedefleri tarafından belirlenir. Bu sürekli yönlendirme ihtiyacı, tehlike tohumlarını içerir. Kalabalık, bir amacı gerçekleştirdikten veya terk ettikten sonra, bir başkasını, belki de yıkıcı olanı kolayca ele geçirebilir. Bir kalabalığın alacağı yön, ilgili kalabalığın türüne bağlıdır.
Kalabalık Türleri nelerdir
Kalabalık Yönetimi
Organize aktif Kalabalık nedir
Organize pasif kalabalık nedir
Organize olmayan pasif Kalabalık nedir
Kalabalık Çeşitleri Sosyoloji
Temel Yığın çeşitleri
Topluluk ÇEŞİTLERİ
Kalabalık Türleri
1985 yazında dünya çapında 400 milyon televizyon izleyicisinin keşfettiği gibi, oyunculuk yapan kalabalıklar şiddetli ve yıkıcı olabilir. İtalya ve Büyük Britanya arasındaki Avrupa Kupası Finallerini izlemek için Brüksel’de altmış bin futbol taraftarı toplanmıştı. Sözlü alay hareketleri hızla atılan taşlara ve şişelere dönüştü.
Aniden, İngiliz taraftarlar çitleri bastı ve yüzlerce çaresiz seyirciyi ayaklar altına alarak İtalyan taraftarlara doğru ilerledi. Dehşet durdurulamadan 38 kişi öldü ve 400 kişi de yaralandı.
Tehdit altındaki bir kalabalık, bir tür tehlikenin mevcut olduğuna inanan, alarm durumunda olan hareket eden bir kalabalıktır. Böyle bir kalabalık panik halindedir, tıpkı kalabalık bir gece kulübünün alev alması ve herkesin dışarı çıkmaya çalışması, çıkışları karıştırması ve kaçış telaşında birbirini çiğnemesi gibi.
Tehdit altındaki bir kalabalık, 28 Kasım 1942’de Boston’daki Coconut Grove Gece Kulübü’nde bir komi yanlışlıkla yapay bir avuç içi tutuşturup kulübün her tarafına ateş yaydığında ortalığı kasıp kavurdu. Yangın sadece 20 dakika sürdü, ancak 488 kişi öldü. Çoğu, panik kalabalığı sardığında gereksiz yere öldü.
İtfaiye müfettişleri, kulübün ana girişinin – döner bir kapı – yüzlerce korkmuş müşteri tarafından tıkandığını buldu. Kaçış yolları kapatıldığı için, bu insanlar olası güvenlikten sadece birkaç metre uzakta yanıklardan ve duman solunmasından öldüler.
2003 yılının Şubat ayında, Great White grubunun gösterisinin başında lisanssız bir piroteknik gösteriyi başlatmasından sonra, Station olarak bilinen bir gece kulübü ateş tarafından yakıldı. Piroteknikler, ses yalıtımı olarak sahne duvarları ve tavanın etrafına yerleştirilmiş, son derece yanıcı poliüretan dolgu köpüğünü ateşledi.
Yangın birkaç dakika içinde binayı sardı ve kaçmaya çalışan müşterilerin üstesinden gelen kalın, zehirli dumanlar çıkardı. O sırada binada bulunan 350 kişiden 99’u öldü, 184’ü yaralandı. Tehdit altındaki diğer kalabalıklarda olduğu gibi bunda da kaçış yollarıyla ilgili bir iletişim eksikliği var.
Etkileyici Kalabalık
Etkileyici bir kalabalık, etkinliklere ve etkinliklere aktif katılım yoluyla kişisel tatmin vaadiyle bir araya gelir. Örneğin, birçok rock konseri izleyicisi sadece müziği dinlemek ve gösteriyi izlemekle yetinmez. Gerçek anlamda, gösterinin bir parçası olmak istiyorlar.
Pek çok kişi dikkatleri üzerine çekmek için giyiniyor, gösteri sırasında uyuşturucu alıyor, vücut sörfü ya da slam dansı yapıyor, kalabalıklar halinde sahneye çıkıyor ve güvenlik görevlilerine sorun çıkarmaktan keyif alıyor.
Geleneksel Kalabalık
Geleneksel bir kalabalık, insanların davranışlarının bazı köklü kültürel normlara uyduğu ve tatminin bir olayın pasif bir şekilde takdir edilmesinden kaynaklandığı bir toplantıdır. Bu tür kalabalıklar, herkesin geleneksel görgü kurallarına uymasının beklendiği derslere, tiyatroya ve klasik müzik konserlerine katılan izleyicileri içerir.
Rahat Kalabalık
Çok sayıda insanın birlikte yaşadığı, çalıştığı ve seyahat ettiği modern toplumun kaçınılmaz büyümesi. Sıradan bir kalabalık, özel faaliyetleri sırasında aynı anda tek bir yerde bulunan ve dikkatlerini ortak bir nesne veya olaya odaklayan herhangi bir insan topluluğudur.
Öğle saatlerinde New York’ta Beşinci Cadde’de pek çok sıradan kalabalık bir kazayı, bir çanta hırsızını, yeni bir binanın inşasını veya bir tiyatro oyuncusunu izlemek için toplanır. Sıradan bir kalabalık, oyunculuk yapan bir kalabalık veya etkileyici bir kalabalık olma potansiyeline sahiptir; olaylar değişirse kalabalığın doğası değişebilir.
Kalabalığın Değişken Doğası
Sunulan tipoloji, kalabalık türlerini ayırt etmek için faydalı olsa da, herhangi bir kalabalığın bir türden diğerine geçebileceğini bilmek önemlidir. Örneğin, bir kaldırım müzisyeni Beşinci Cadde’de keman çalmaya başlarsa, yürüyen grubun bir kısmı hızla sıradan bir seyirci kalabalığı içinde birleşir. Veya bir rock konserindeki etkileyici bir kalabalık, bir yangın çıkarsa tehdit altındaki bir kalabalık haline gelecektir.
Değişen zamanlar da kalabalıkların doğasını etkileyebilir. Örneğin, 1970’lere kadar, İngiliz futbol maçları genellikle, zaman zaman takım şarkılarını söyleyen etkileyici kalabalıklara dönüşen geleneksel kalabalıkları cezbetti.
Ancak 1970’lerin sonlarından bu yana, İngiliz futbol taraftarları aktif kalabalıklar haline geldi: Tribünlerde kavga etmek salgın, oyunculara ve yetkililere saldırmak için sahaya hücum etmek yaygınlaştı ve ayaklanmalar yaşandı.
2000 yılında Danimarka polisi ve İngiliz futbol taraftarları, Türk ve İngiliz futbol takımları arasındaki bir maç öncesinde Kopenhag’da çatıştı. Polis, yaklaşık 100 İngiliz futbol taraftarına göz yaşartıcı gaz, köpek ve cop kullandı.
Bu çarpışmadan dakikalar önce İngiliz taraftarlar, Kopenhag’ın kent meydanı yakınında Türk taraftarlarla kavga etti. Yetkililer, daha fazla ayaklanmaya karşı önlem olarak, İngiliz ve Türk taraftarları ayırmak için 39.000 kişilik stadyumun dışına demir parmaklıklar ördüler. Oyun alanının çevresine bir çit daha çekildi.
Nispeten yer ve zamanda yoğunlaştıklarından, kalabalıklar sosyolojik inceleme için zengin materyaller sunarlar (verilerin çoğu, ortalık yatıştıktan sonra izinin sürülmesi gerekse bile).
Bununla birlikte, kolektif davranış, birbirleriyle bağlantıları asgari düzeyde veya hatta anlaşılması zor olan çok sayıda insan arasında geniş çapta dağıldığında, sosyolog, moda ve moda, söylentiler, kamuoyu, panikler ve kitlesel histerileri söz konusudur.
