Kiralama İşlemleri
Kiralama işlemleri, 1984’ten beri başka bir muhasebe standardı olan SSAP tarafından yönetilmektedir. Bu, kiralamaları ve bunların yakın akraba kiralama satın alma sözleşmelerini aşağıdaki terimlerle tanımlar.
‘Kiralama, belirli bir varlığın kiralanması için kiraya veren ile kiracı arasında yapılan bir sözleşmedir. Kiraya veren, varlığın mülkiyetini elinde tutar, ancak varlığın kullanım hakkını, belirlenen kira bedellerinin ödenmesi karşılığında kararlaştırılan bir süre boyunca kiracıya devreder.
‘Kiralık satın alma sözleşmesi, kiralayana sözleşmede belirtilen belirli koşulların yerine getirilmesi üzerine varlığın yasal mülkiyetini elde etme seçeneği veren bir hüküm içeren bir varlığın kiralanmasına ilişkin bir sözleşmedir.’2 Bu genellikle yalnızca küçük bir nihai kiralama gerektirir.
MUHASEBE KURALLARI
SSAP, Kılavuz Notlarıyla birlikte 250’den fazla paragrafa ulaşan karmaşık bir standarttır. Bunun ayrıntılı bir tartışması bu çalışmanın kapsamını aşacaktır. Ancak, ana özellikleri aşağıda özetlenmiştir.
İzlenecek muhasebe uygulaması, söz konusu kiralamanın bir finansal kiralama (kiracının bilançosunda ele alınacak) veya bir faaliyet kiralaması (olmayacak) olup olmadığına göre değişir.
Finansal kiralama, ‘bir varlığın mülkiyetinin tüm risk ve getirilerini önemli ölçüde devreden’3 iken, faaliyet kiralaması, finansal kiralama olmayan diğer herhangi bir kiralamadır. Kiralama satın alma sözleşmeleri, pratikte neredeyse her zaman finans gibi olsalar da, aynı kriterler temelinde analiz edilir. faaliyet kiralaması değil kiralamadır.
Standart, ‘kiralamanın başlangıcında, herhangi bir ilk ödeme dahil olmak üzere asgari kira ödemelerinin bugünkü değeri, tutarları ve tutarları kiralanan varlığın gerçeğe uygun değerinin büyük ölçüde tamamlar (normalde %90 veya daha fazla).
‘%90 testi’ olarak anılmaya başlanan bu varsayım, standart pratikte uygulandığında abartılı bir önem kazanmıştır; gerçekten de birçok kişi, testi ‘geçememeyi’ başaran, kiralamayı faaliyet kiralaması olarak sınıflandırmaya ve dolayısıyla kiralanan varlığı kiracının bilançosunun dışında bırakmaya yarayan kiralamalar inşa ederek bunu bir kaçınma fırsatı olarak kullanmaya çalışmıştır.
Bu, yukarıda açıklanan %90 testinin öneminin düşürülmesini ve hatta terk edilmesini gerektirdi ve yerini kiralamanın özünü göstermeye yardımcı olacak niteliksel testlerle değiştirdi.
Peşin ödenen kira muhasebe kaydı
1 yıllık kira gideri muhasebe kaydı
İşyeri kira gideri hangi hesapta takip edilir
İşyeri kira Gideri Muhasebe kaydı
Kira geliri muhasebe kaydı
Aylık kira tahakkuku Muhasebe kaydı
Kira tahakkuku Muhasebe Kaydı 2021
Kira stopaj muhasebe kaydı
Başvuruda, bir varlığın mülkiyetinin tüm risklerinin ve getirilerinin önemli ölçüde devredilip devredilmediğine karar vermede dikkate alınabilecek bu tür testlerin aşağıdaki altı örneği listelenmiştir:
• Kiralamalar, varlığın kullanımı için bir piyasa oranına mı yoksa fonların kullanımı için bir finansman oranına mı dayalıdır?
• kiraya verenin işinin niteliği nedir?
• Satım ve alım opsiyonlarının varlığı kiralamanın bir özelliği midir? Eğer öyleyse, önceden belirlenmiş bir fiyat veya formül üzerinden kullanılabilirler mi, yoksa opsiyonun kullanıldığı andaki piyasa fiyatı üzerinden kullanılabilirler mi?
• varlığın değerinde düşme riskini hangi taraf taşır ve herhangi bir sermaye artışından hangi taraf faydalanır? Kiracı, varlığı geniş ölçüde varlığın muhtemel faydalı ekonomik ömrüne denk gelen bir süre boyunca kullanıyor mu?
• kiraya veren, toplam getirisini tek başına bu işlemden mi elde etmeyi planlıyor yoksa müteakip satış veya kiralama gelirlerine mi güvenmeyi planlıyor?
Ancak başvuruda ayrıca, bu niteliksel testleri uygulamada uygularken, yukarıdaki soruların cevaplarının, kiraya verenlerin almaya hazır olacağı riskler bağlamında yorumlanması gerektiğine de işaret edilmiştir.
Finansal Kiralama
İki tür kiralama arasındaki ayrımın gerekçesi, finansal kiralamaların (faaliyet kiralamalarından farklı olarak) kredi finansmanı ile bir varlığın satın alınmasına eşdeğer olmasıdır. Buna göre, SSAP bu şekilde tasvir edilmelerini gerektirir.
Argüman, finansal kiralama kapsamındaki kiraya verenin, varlığa yaptığı yatırımın tamamının kiracı tarafından tazmin edildiği ve kiralama süresinin sonunda varlığa ne olacağıyla (çok) ilgilenmediğidir.
Buna karşılık, bir faaliyet kiralaması kapsamındaki varlıkların kiraya vereni, varlığa yaptığı harcamanın tazmin edilmesinden önce birden fazla (genellikle birkaç) bu tür kiralama sözleşmesi yapmalıdır, dolayısıyla varlığı özünde kiracıya sattığı söylenemez.
SSAP, kiracıların, kiralanan varlığı, ödenmesi gereken kira bedellerinin bugünkü değerinden aktifleştirmesini ve alacaklılarda karşılık gelen bir yükümlülüğü muhasebeleştirmesini gerektirir.
Aktifleştirilen varlığın amortismana tabi tutulması, kiralanan varlığın faydalı ömründen veya kiralama süresinden kısa olanı üzerinden yapılmalıdır. Kira ödemeleri, bir sermaye unsuru ile bir faiz unsuru arasında analiz edilecektir; sermaye kısmı yükümlülüğü azaltmaya giderken, faiz unsuru kar zarar hesabına yansıtılacaktır.
Faaliyet Kiralamaları
SSAP kapsamında faaliyet kiralamalarının muhasebeleştirilmesi, kiralamaların doğrusal olarak ödenmediği durumlar dışında çok basittir. Böyle bir durumda kiralamalar, daha sistematik bir esas daha uygun olmadıkça, doğrusal yöntem ile kar zarar hesabına alınmalıdır.
Ancak her durumda, kiralanan varlık ve ilgili kiralama taahhüdü kiracının bilançosunda görünmez: kiralamalar, ilgili oldukları dönemlerin kar ve zarar hesaplarında ele alınır.
SSAP, yalnızca belirli bir işlem türüyle ilgili olmasına rağmen, bilanço dışı finansmanı ele alan ilk Birleşik Krallık standardı olarak kabul edilebilir. Muhasebe işleminin işlemin algılanan özünü takip etmesini gerektirir: Bir kiralama, finansman sağlanmasıyla birlikte bir satışla eşdeğer görünüyorsa, bu şekilde muhasebeleştirilmesi gerekir.
Standardın bir eleştirisi, ya hep ya hiç yaklaşımını içermesiydi. Mülkiyetin riskleri ve getirileri ya devredilmiştir ya da devredilmemiştir; buna bağlı olarak varlık bilançoda bütünüyle görünür veya hiç görünmez. Bu, kriterleri “geçemeyen” kiralamaların geliştirilmesine ve pazarlanmasına yol açmıştır; varlığın risklerini ve getirilerini neredeyse bir finansal kiralama olarak nitelendirmeye yetecek kadar transfer ederler, ancak tam olarak değildir.
Bazen savunulan alternatif bir temel, ‘mülkiyet hakkı’ yaklaşımıdır. Bu felsefeye göre, varlığın işlem taraflarından herhangi birinin bilançosuna bir bütün olarak kaydedilmesi gerekli değildir. Bir kiracı, ömrünün yarısı kadar bir varlık alıyorsa, bilançosunda yarım varlık göstersin.
Bu açıdan bakıldığında, bilançoda gösterilen fiziksel varlığın kendisi değil, varlığın %90’ını oluşturup oluşturmadığına bakılmaksızın taahhüt edilen kiralamaların bugünkü değeri üzerinden aktifleştirilmesi gereken yalnızca mülkün kullanım hakkıdır. değer ya da değil.
Teorik olarak, böyle bir yaklaşımın takdir edilecek çok şeyi vardır. SSAP 21’in gerektirdiğinden çok daha esnektir ve kaçınmaya daha az duyarlıdır.
Ancak, muhasebeyi yeni bir alana çekecektir ve bir varlığın ne olduğu ve bir şirketin hesaplarında ne zaman muhasebeleştirilmesi gerektiği konusunda yeni sorunlar yaratabilir. Mülkiyet hakkı yaklaşımına ASB’nin İlkeler Bildirisi taslağına değinilmiştir ancak bu aşamada, bunun bir SSAP revizyonunda uygulamaya konulması hemen mümkün görünmemektedir.
