Yerli Amerikalılar
2000 nüfus sayımı, Amerika Birleşik Devletleri’nde kaç kişinin kendilerini yalnızca Kızılderili olarak düşündüğünü ve kaçının başka bir ırkla birlikte kendini Kızılderili olarak tanımladığını bilmemizi mümkün kıldı. Nüfus sayımına göre, 2,8 milyon kişi veya %0,9, yalnızca Amerikan Kızılderili ve Alaska Yerli mirasını bildirdi.
Buna ek olarak, ABD nüfusunun 1,6 milyonu veya %0,6’sı, Amerikan Kızılderili ve Alaska Yerlilerinin yanı sıra bir veya daha fazla başka ırk bildirmiştir, bu da nüfusun toplam 4,1 milyonu veya %1,5’i içindir. En yaygın kombinasyonlar “Amerikan Kızılderili ve Beyaz” (%66), ardından “Amerikan Kızılderili ve Afrikalı Amerikalı” (%11) idi.
1990 nüfus sayımı yaklaşık 2 milyon Yerli Amerikalıyı gösterdi. 2000 yılında sadece Kızılderili nüfusu kullanılarak bu nüfus 1990 ile 2000 yılları arasında %26 oranında artmıştır. Yerli Amerikalıların nüfusu tek başına veya birlikte kullanıldığında 2,2 milyon veya %110’luk bir artış meydana gelmektedir.
Böylece 1990’dan 2000’e, Kızılderili nüfusundaki artış aralığı %26 ila %110 arasındaydı. Buna karşılık, toplam nüfus %13 artarak 1990’da 248,7 milyondan 2000’de 281.4 milyona yükseldi.
Bu artış sadece doğal nüfus artışına bağlanamaz. Daha yüksek sayıya katkıda bulunmuş olabilecek diğer faktörler arasında, ABD Sayım Bürosu’nun çekinceleri olan insanları sayma biçimindeki iyileştirmeler ve insanların (özellikle karışık Kızılderili ve beyaz soyluların) kendilerini şu şekilde bildirmeleri için büyük bir eğilim sayılabilir.
İlk Avrupalılar, Yeni Dünya olarak düşündükleri yerde ilk kez karaya çıktıklarında, genellikle Yerli Amerikalılar tarafından memnuniyetle karşılandılar. Kızılderililer, açık tenli ziyaretçilerini yalnızca elbiseleri, sakalları ve “kanatlı” gemileri için değil, aynı zamanda getirdikleri çelik bıçaklar gibi yaşam tarzlarına göre alışılmadık eşyalar için de bir harika olarak görüyorlardı.
İlk Avrupalı sömürgeciler, birçok yönden kendilerininki kadar gelişmiş olan Amerikan Yerlileri toplumlarıyla karşılaştılar. Siyasi kurumları özellikle etkileyiciydi. Örneğin, beş üye ülke arasında barışı sağlayan ve düşman komşulara karşı savaşta dikkate değer ölçüde başarılı olan bir konfederasyon olan Iroquois Ligi, Benjamin Franklin’in Devletler Federasyonu’nu planlarken benimsediği modeldi.
Kızılderililer Türk mü
Kızılderili katliamı
Kuzey Amerika yerlileri
Amerika yerlileri
Yaşayan Kızılderililer
Kızılderililer hala var mı
türkiye’de yaşayan kızılderililer
En Vahşi Kızılderili kabilesi
Yerli Amerikalılar, Avrupalıların yerli dini inançlara, cinsel ve evlilik düzenlemelerine, yeme alışkanlıklarına ve diğer geleneklere karşı hoşgörüsüzlüğü karşısında şaşırdılar.
Aynı zamanda, Avrupalılar ahşap ve taştan kalıcı yapılar inşa ettiğinde ve böylece hareketi engellediğinde kafaları karıştı. Köyde ve kasabada yaşayan Yerli Amerikalılar bile yerel av hayvanı, balık ve özellikle yakacak odun tükendiğinde yer değiştirmeye alışmıştı.
Sömürgeciler ve onların soyundan gelenler, Yeni Dünya ülkesinin kendilerine ait olduğu görüşünü hiçbir zaman sorgulamadılar. Tarım, madencilik ve daha sonra sanayi için ihtiyaç duyduklarında toprağı aldılar ve yerli grupları sürdüler.
Bazı topraklar satın alındı, bazıları siyasi anlaşmalarla, bazıları hile ve aldatma yoluyla, bazıları da şiddetle elde edildi. Sonunda, yüz binlerce Yerli Amerikalı hastalık, açlık ve kasıtlı katliamlarla yok edildi. 1900’e gelindiğinde, yalnızca yaklaşık 250.000 Kızılderili kalmıştı (belki de sömürge öncesi zamanlardaki sayılarının sekizde biri).
En büyük Kızılderili nüfusuna sahip beş eyalet Kaliforniya, Oklahoma, Arizona, Teksas ve New Mexico’dur. Genel olarak, ülkedeki Amerikan Kızılderililerinin ve Alaska Yerlilerinin neredeyse yarısı batı eyaletlerinde yaşıyor.
Yerli Amerikalılara karşı geçmişte yapılan adaletsizlikleri telafi etmek için, federal hükümet onlara eğitim, sağlık ve barınma konularında yardımcı olacak bir dizi program için para ödüyor. Hükümet ayrıca Yerli Amerikalılara kendilerini yönetmeleri için özel haklar verdi, böylece eyalet ve yerel yasalar yerine yalnızca federal yasalara tabi olacaklar.
On sekizinci ve on dokuzuncu yüzyıllarda yapılan yüzlerce anlaşmaya dayanan bu haklar, Kızılderili egemenliğini sağlar ve kabilelere toprak karşılığında dış hükümetlerden bağımsızlık verir. Bu haklar, bazı kabilelerin kumar işletmelerine izin vermeyen eyaletlerde kumarhaneler açmasını mümkün kılmıştır.
İlginç bir şekilde, birçok insan gayri resmi olarak Amerikan Kızılderili soyunu iddia ediyor. Ancak bunların üçte birinden daha azı kendilerini Kızılderili olarak tanımlıyor. Yerli Amerikan soyuna sahip olduğunu iddia eden çoğu insan, bunu İngiliz veya İrlandalı gibi başka bir soy grubuyla birlikte yapar.
Yerli Amerikalıların ortanca hane halkı geliri, Afrikalı Amerikalılardan daha yüksek, Hispaniklerinkine benzer ve Hispanik olmayan beyazlardan, Asyalılardan ve Pasifik Adalılarından daha düşük. En büyük beş Kızılderili kabilesi Cherokee, Navajo, Sioux, Chippewa ve Choctaw’dır. Çeşitli kabileler arasında önemli farklılıklar vardır.
Örneğin, Iroquois ve Creek, ekonomik olarak Navajo’dan çok daha iyi durumda. Tüm Yerli Amerikalıların yarısından fazlası, tamamen veya kısmen federal Kızılderili İşleri Bürosu tarafından yönetilen rezervasyonlarda veya yakınında yaşıyor. Bazı çekincelerdeki koşullar, özellikle Kızılderili gençleri için oldukça kötü.
Örneğin, Hintli gençlerin Minnesota’daki kırsal kesimde yaşayan beyaz gençlerin her iki ebeveynine de sahip olma olasılıkları yalnızca yarısı kadardır ve bir ebeveynin ölümünü deneyimleme olasılıkları iki kat daha fazladır. Altı Amerikalı gençten biri intihara teşebbüs etti, bu oran diğer gençlerin dört katı.
Fiziki ortam da kötü. Rezervasyondaki her beş Kızılderili evinden biri, eksiksiz sıhhi tesisat tesislerinden veya eksiksiz bir mutfaktan yoksundur. Bu evlerin yarısından fazlasında telefon yoktur.
Farklı Bir Toplum
Şimdiye kadar açıkça görüldüğü gibi, Amerika Birleşik Devletleri’ndeki birçok ırksal ve etnik grup, karmaşık ve sürekli değişen bir tablo sunuyor. Gruplar arası ilişkilerdeki bazı eğilimler fark edilebilir ve muhtemelen devam edecektir; yeni gruplar ön plana çıktıkça yenileri ortaya çıkabilir.
Etnik kimlik hareketlerinin yeniden canlanması muhtemelen yayılacak ve Amerikan toplumunun fırsat ve yararlarına eşit erişimlerinin verilmesini talep eden hoşnutsuz etnik ve ırksal azınlıklar arasında daha toplu protesto hareketleriyle birleşebilir.
Amerika Birleşik Devletleri’nin eski bir eritme potası kavramının hem basit hem de idealist olduğunu anlamak önemlidir. Birçok grup Amerika Birleşik Devletleri’ne girdi. En çok karşılaşılan önyargı, bazıları ciddi ayrımcılık ve diğerleri Anglo uygunluğunun baskıları vardır.
Çağdaş Amerikan toplumu, tüm bu farklı grupların bir araya gelip uyum sağlamaya çalışmasının sonucudur. Gerçekten de, bu gruplar karşılıklı saygı temelinde etkileşime girebilirlerse, bu çeşitlilik Amerika’ya homojen bir toplumda olmayan güç ve esneklik sunabilir.
