Değişken Maliyet Artı Sabit Ücret
Tam maliyet artı kâr marjı gibi, değişken maliyet artı sabit ücret, sabit ücretin pazarlığa açık olması koşuluyla faydalı bir transfer fiyatlandırması yaklaşımı olabilir. Bu yöntemin tam maliyet artı kâr marjına göre bir avantajı vardır: satış bölümü kapasitenin altında çalışıyorsa, değişken maliyet onun fırsat maliyetidir. Sabit ücretin pazarlığa açık olduğu varsayıldığında, değişken maliyet yaklaşımı, anlaşmalı transfer fiyatlandırmasına eşdeğer olabilir. Fırsat maliyetleri tamamen dikkate alınarak müzakere tercih edilir.
Kullanım Hakkı
Maliyete dayalı transfer fiyatlarının dezavantajlarına rağmen, birçok şirket bu yöntemleri, özellikle tam maliyet ve tam maliyet artı kar marjı kullanmaktadır. Anlaşmalı transfer fiyatlarıyla ilişkili faydalardan ve bu yöntemlerin dezavantajlarından daha ağır basan kullanım nedenleri için bazı zorlayıcı nedenler olmalıdır. Yöntemler, basit ve nesnel olma erdemine sahiptir.
Bununla birlikte, bu nitelikler kendi başlarına kullanımlarını haklı çıkaramaz. Bu yöntemlerin kullanımına ilişkin bazı olası açıklamalar verilebilir. Çoğu durumda, bölümler arasındaki transferlerin her bir bölümün karlılığı üzerinde küçük bir etkisi vardır. Bu durum için, değerli zaman ve kaynakları müzakereye harcamak yerine, tanımlanması kolay, maliyete dayalı bir formül kullanmak maliyet açısından faydalı olabilir.
Diğer durumlarda, tam maliyet artı kâr marjı kullanımı, müzakerelerde üzerinde anlaşmaya varılan formül olabilir. Yani, tam maliyet artı kâr marjı formülü, müzakerenin sonucudur, ancak kullanılan transfer fiyatlandırması yöntemi, tam maliyet artı kâr marjı olarak rapor edilir.
Bir kez oluşturulduktan sonra, bu formül, orijinal koşullar yeniden müzakerenin gerekli olduğu noktaya kadar değişene kadar kullanılabilir. Bu şekilde, müzakere zamanı ve kaynakları en aza indirilebilir.
Örneğin, transfer edilen mallar ısmarlama olabilir ve yöneticilerin bir dış piyasa fiyatını belirleme konusunda çok az yeteneği olabilir. Bu durumda, tüm maliyetlerin geri ödenmesi artı makul bir getiri oranı, transfer eden bölümün fırsat maliyetleri için iyi bir vekil olabilir.
Transfer Fiyatlandırması ve Çok Uluslu Firma
Çok uluslu firma için transfer fiyatlandırması, performans değerlendirmesi ve gelir vergilerinin optimal belirlenmesi olmak üzere iki amacı gerçekleştirmelidir. Tüm ülkeler aynı vergi yapısına sahip olsaydı, transfer fiyatları gelir vergilerinden bağımsız olarak belirlenirdi.
Ancak, yüksek vergili ülkeler (ABD gibi) ve düşük vergili ülkeler (Cayman Adaları gibi) vardır. Sonuç olarak, ÇUŞ’lar maliyetleri yüksek vergili ülkelere kaydırmak ve gelirleri düşük vergili ülkelere kaydırmak için transfer fiyatlandırmasını kullanabilir.
İki transfer fiyatı belirlendiği için bu kavramı göstermektedir. Malların mülkiyeti Belçika yan kuruluşundan Porto Riko’daki yeniden faturalandırma merkezine geçtiği için ilk transfer fiyatı 100 $’dır. İlk transfer fiyatı tam maliyete eşit olduğundan, kâr sıfırdır ve sıfır kâr üzerindeki gelir vergileri de sıfıra eşittir.
İkinci transfer fiyatı, Porto Riko’daki yeniden faturalandırma merkezi tarafından 200 $ olarak belirlendi. Porto Riko’dan Amerika Birleşik Devletleri’ne yapılan transfer kârla sonuçlanır, ancak bu kâr herhangi bir gelir vergisiyle sonuçlanmaz çünkü Porto Riko’da kurumlar gelir vergisi yoktur. Son olarak, ABD yan kuruluşu ürünü harici bir tarafa 200 dolarlık transfer fiyatından satar.
Yine, fiyat maliyete eşittir, dolayısıyla gelir vergisi ödenecek bir kâr yoktur. Yeniden faturalandırma merkezi olmasaydı ne olurdu bir düşünün. Mallar doğrudan Belçika’dan Amerika Birleşik Devletleri’ne gidecekti.
Değişken maliyet Örnekleri
Sabit Maliyet
Değişken Maliyet hesaplama
Birim değişken maliyet
Toplam değişken maliyet
Sabit maliyet değişken maliyet
Sabit maliyet formülü
Sabit maliyet örnek
Transfer fiyatı 200$ olarak belirlenmiş olsaydı, Belçika’daki kâr, yüzde 42 vergi oranına tabi olarak 100$ olacaktı. Alternatif olarak, belirlenen transfer fiyatı 100 $ olsaydı, Belçika gelir vergisi ödenmezdi, ancak ABD’deki yan kuruluş 100 $’lık bir kâr elde ederdi ve bu, yüzde 35’lik ABD kurumlar gelir vergisi oranına tabi olurdu.
ABD merkezli çok uluslu şirketler, şirketlerarası işlemlerin fiyatlandırılmasına ilişkin İç Gelir Kanunu Bölüm 482’ye tabidir. Bu bölüm, IRS’ye, böyle bir yeniden tahsisin potansiyel vergi kaçakçılığını azaltacağına inanırsa, bölümler arasında gelir ve kesintileri yeniden tahsis etme yetkisi verir.
Temel olarak, Bölüm 482, satışların “emsal değerinde” yapılmasını gerektirir. Yani, transfer fiyatı, transferin ilişkisiz taraflarca yapılması durumunda belirlenecek fiyatla eşleşmeli ve fiyat üzerinde ölçülebilir etkisi olan farklılıklara göre ayarlanmalıdır. Farklılıklar, iniş maliyetlerini ve pazarlama maliyetlerini içerir. İniş masrafları (örneğin navlun, sigorta, gümrük vergileri ve özel vergiler) izin verilen transfer fiyatını artırabilir.
Pazarlama maliyetlerinden genellikle dahili transferler için kaçınılır ve transfer fiyatını düşürür. IRS, emsallere uygun fiyatlandırmaya yaklaşan üç fiyatlandırma yöntemine izin verir. Tercih sırasına göre bunlar karşılaştırılabilir kontrolsüz fiyat yöntemi, yeniden satış fiyatı yöntemi ve maliyet artı yöntemidir.
Karşılaştırılabilir kontrolsüz fiyat yöntemi esasen piyasa fiyatıdır. Yeniden satış fiyatı yöntemi, satıcı tarafından alınan satış fiyatından uygun bir kar marjının çıkarılmasıyla elde edilen değere eşittir. Yani, yeniden satış için bir malı satın alan bağlı kuruluş, yeniden satış fiyatından brüt kar yüzdesinin çıkarılmasıyla eşit bir transfer fiyatı belirler. Maliyet artı yöntemi, basitçe maliyete dayalı transfer fiyatıdır.
Örnek olarak ABC, Inc.’i kullanalım. Bölüm B (Amerika Birleşik Devletleri’nde), Bölüm C’den (Kanada’da) bir bileşen satın alır. Bileşen, her biri 38 ABD Doları karşılığında harici olarak satın alınabilir. Öğenin navlun ve sigorta tutarı 5 ABD dolarıdır; ancak, 3.80$’lık komisyonların ödenmesine gerek yoktur. Bu durumda uygun transfer fiyatlandırması yöntemi karşılaştırılabilir kontrolsüz fiyat yöntemidir ve aşağıdaki gibi bulunur.
Bunun yerine, Bölüm C’nin Bölüm B’ye devrettiği bileşen için dış pazar olmadığını varsayalım. Bu durumda karşılaştırılabilir kontrolsüz fiyat yöntemi kullanılamaz. Yeniden satış fiyatı yöntemini deneyelim. B Bölümü bileşeni 42$’a satarsa ve normalde satılan malların maliyeti üzerinden yüzde 40’lık bir kâr payı alırsa, transfer fiyatı aşağıdaki gibi hesaplanarak 30$ olur.
Son olarak, C Bölümünden B Bölümüne aktarılan bileşen için harici bir pazar olmadığını ve bileşenin başka bir ürünün imalatında kullanıldığını (yani yeniden satılmadığını) varsayalım. Ardından maliyet artı yöntemi kullanılır ve Bölüm C’nin üretim maliyetini bilmemiz gerekir.
20 TL olduğunu varsayalım. Şimdi, B Bölümü, maliyete dayalı 25 dolarlık bir transfer fiyatına ulaşmak için 20 dolarlık üretim maliyetine 5 dolarlık navlun ve sigorta maliyetini ekleyebilir.
Emsallere uygun bir fiyatın belirlenmesi zor bir iştir. Çoğu zaman, bir şirketin karşılaştığı transfer fiyatlandırması durumu, yukarıda ana hatlarıyla belirtilen tercih edilen üç yöntemin hiçbirine “uymaz”. Ardından, IRS, şirket ile IRS arasında müzakere edilen bir transfer fiyatı için dördüncü bir yönteme izin verecektir. IRS, vergi mükellefleri ve Vergi Mahkemesi, yıllardır müzakere edilen transfer fiyatlarıyla mücadele etti.
Ancak, bu tür bir müzakere, gelir vergisi beyannamelerinin sunulmasından ve şirketin denetlenmesinden sonra gerçekleşir. Son zamanlarda, IRS, vergi ödeyen firmalara, önerilen bir transfer fiyatının gelir vergisi beyannamesi öncesinde IRS’ye kabul edilebilir olup olmadığını belirlemede yardımcı olmak için peşin fiyatlandırma anlaşmalarının (APA) düzenlenmesine izin verdi.
