Finansal Tanımama
Adından da anlaşılacağı gibi, tanınmama tanımanın tersidir. Daha önce muhasebeleştirilmiş olan varlık ve yükümlülüklerin bilançodan ne zaman çıkarılacağı sorusuyla ilgilidir. ASB’nin Taslak İlkeler Beyanı, finansal tablo dışı bırakma için aşağıdaki kriterleri önermektedir.
‘Bir kalem, aşağıdaki durumlarda bir varlık veya borç olarak muhasebeleştirilmemelidir:
(a) Kalem artık finansal tabloların ilgili unsurunun tanımını karşılamıyorsa; veya
(b) İşletmenin gelecekteki ekonomik faydalara erişimi olduğuna veya ekonomik faydaları devretme yükümlülüğüne sahip olduğuna dair artık yeterli kanıt yoktur (uygun olduğu hallerde, gelecekte bir fayda girişinin veya çıkışının gerçekleşeceğine dair kanıtlar dahil).
Ancak, aynı konuyu biraz farklı terimlerle ele alır ve yükümlülüklerle değil, yalnızca varlıklarla ilgilenir. Bir işlemin bir varlığın tamamını veya bir kısmını devretmeyi amaçladığı durumlarda, varlığın (veya devredildiği iddia edilen kısmın) yalnızca aşağıdaki durumlarda muhasebeleştirilmesi durdurulmalıdır:
(a) varlıkla (veya parçayla) ilgili önemli haklar veya maddi ekonomik faydalara diğer erişimler elde tutulmaz; ve
{b) varlıkla (veya parçayla) ilgili tutulan herhangi bir risk, uygulamada meydana gelmesi muhtemel faydalardaki değişiklikle ilgili olarak önemsizdir.
Yukarıda tartışılan tanıma kurallarında olduğu gibi, bu dilin yorumlanması çok kolay değildir. Madde (a) nispeten basittir; basitçe, bir varlığı elden çıkarmayı amaçlayan kuruluş herhangi bir önemli faydayı elinde tutuyorsa, bir varlığın bilançoda kalması gerektiğini söyler.
Örneğin, işletme, ileriye dönük satışından doğan herhangi bir kâra önemsiz bir düzeyin ötesinde katılma hakkını elinde tutuyorsa, varlık bilanço dışına çıkmaz. Ancak (b) maddesi daha zordur; varılmak istenen, elde tutulan risk derecesinin, var olan toplam gerçekçi riskin büyüklüğüne göre değerlendirilmesi gerektiğidir.
Bu nedenle, bir şirket bir varlığı sattıysa ve alıcıya satış fiyatının en fazla %2’sine kadar müteakip değer kaybını tazmin etmeyi kabul ettiyse, bu riskin üstlenilmesinin önemi, değerdeki düşüşün ne kadar gerçekçi olduğuna bağlıdır. %2’den fazlası oluşacaktır.
Varlık, şüpheli alacak riskinin çok küçük olduğu yüksek kaliteli alacaklardan oluşan bir portföy ise, %2’lik bir riske sahip olmak, söz konusu varlığa ilişkin tüm gerçekçi riskin elde tutulması anlamına gelebilir ve bu durumda sözde satış, varlığı almayı başaramaz. (b) kriterinde başarısız olacağı için bilanço dışı bırakılır.
Bununla birlikte, varlık çok daha oynaksa ve değeri kolayca %20 veya %30 düşebilirse, tutulan risk derecesi nispeten küçüktür ve işlem bir satış olarak ele alınabilir. Görüldüğü gibi, bu kriterler nispeten kısıtlayıcıdır.
Bunlar, bir kalem bir kez bilançoda tanındıktan sonra, ilgili faydaların, risklerin ve ödüllerin yalnızca bir kısmı elden çıkarılmış ve diğerleri alıkonulmuşsa bilançodan çıkarılamayacağı anlamına gelir.
Bu, tanıma testlerinin ayna görüntüsü değildir (yani, ilgili risklerden bazıları elde edildiğinde bir kalem bilançoya gelmez), dolayısıyla bir kalemin bilançoda olup olmaması bazen nereden başladığına bağlıdır ama hiç olmadıysa, onu uzak tutmak nispeten daha kolaydır.
Muhasebe Bilgi Sistemi AÖF PDF
Finans nedir kısaca
Finans finansman nedir
Finansal Nedir
Muhasebe bilgi sisteminin işletmeler açısından önemi
Finans Nedir
Muhasebe Bilgi Sistemi Ders Notları
Muhasebe bilgi sistemi konu anlatımı
Aslında, daha sonraki bölümlerde tartışıldığı gibi, bu konu daha da karmaşık hale gelir, çünkü bazı Uygulama Notları finansal tablo dışı bırakma testlerinin kendileriyle tamamen tutarlı görünmemektedir. Buna göre, standardın nihai versiyonunun önemli ölçüde açıklığa kavuşturulması gerekecektir.
Açıklama taslağından alınan yukarıdaki alıntının, bir varlığın bir parçasının satışına atıfta bulunduğunu belirtmekte fayda var.
Bir varlığın bir parçasına ilişkin tüm fayda ve risklerin elden çıkarılması ile bir varlığın tamamına ilişkin fayda ve risklerin yalnızca bir kısmının elden çıkarılması arasında hayati bir ayrım vardır. İlki, varlığın bir kısmını bilanço dışında tutarken, ikincisi tüm varlığı bilançoda bırakır.
Başka bir deyişle, FRED 4, bir varlığın bir kısmının bile bilanço dışı bırakılmasına, başka bir tarafın bundan ilk fayda dilimini almaya hak kazandığı ve raporlayan işletmenin bunda yalnızca artık paya sahip olduğu gerekçesiyle izin vermez.
Kısmi finansal durum tablosu dışı bırakmaya, yalnızca varlığın kendisinin, elden çıkarılan kısma atfedilebilen tüm risk ve faydaların elde tutulan kısma atfedilebilenlerden oldukça farklı olacak şekilde bölünebilir olması durumunda izin verilir. Aşağıdaki örnek böyle bir durumu göstermektedir.
Finansal Araçlara ilişkin IASC açıklama taslağı, yine finansal varlıkların ve yükümlülüklerin muhasebeleştirilmesi için oldukça basit kriterlere sahiptir.
‘Tanınmış bir finansal varlık veya finansal borç, aşağıdaki durumlarda bir işletmenin bilançosundan çıkarılmalıdır:
(a) varlık veya borca ilişkin risk ve getirilerin başkalarına devredilmiş olması; veya
(b) altta yatan hak veya yükümlülük kullanılmış, feshedilmiş veya iptal edilmiş veya süresi dolmuşsa.
Ancak yorumcular, bu kriterlerin bile oldukça fazla yoruma ihtiyaç duyduğuna dikkat çekmişlerdir. Tüm risklerin ve ödüllerin geçmesi mi gerekiyor, yoksa yalnızca büyük ölçüde hepsi mi? Bir paket olarak riskler ve ödüller mi yoksa her bir bireysel risk ve ödül anlamına mı geliyor? Görünüşe göre bu standardın son versiyonunda da bu noktalardan bazılarına açıklık getirilmesi gerekecek.
Telafi Etmek
Tahakkuk için uygun olan varlık ve borçların netleştirilmek yerine bireysel olarak muhasebeleştirilmesi gerektiğini açıkça ortaya koymaktadır.
Varlıkların ve borçların mahsup edilmesi için herhangi bir neden olmadığı sürece ayrı ayrı ele alınması gerektiği muhasebe uygulamasının genel bir ilkesidir ve bu ilke ayrıca Şirketler Kanunu’nda da kabul edilmektedir. ve kredi bakiyeleri gerçekten ayrı varlıklar ve yükümlülükler değildir, örneğin aynı üçüncü şahıstan olan ve alacaklı oldukları ve yasal bir mahsup hakkının olduğu durumlardır.
Dengelemeye izin veren ayrıntılı kriterler FRED 4’te şu şekilde belirtilmiştir:
(a) raporlayan işletmenin net bir ödeme konusunda ısrar etme kabiliyetine sahip olması. Bunu belirlerken, (bilanço tarihinde koşul yerine getirilmedikçe) koşullu bir net uzlaşma üzerinde ısrar etme hakkı dikkate alınmamalıdır.
Örneğin, bir bankanın belirli bir mevduat ve krediye ilişkin net ödemeyi uygulama hakkı, müşterinin belirli sözleşmeleri ihlal etmesine bağlı olabilir.
(b) raporlayan işletmenin net bir uzlaşma üzerinde ısrar etme kabiliyetinin şüpheye yer bırakmayacak şekilde güvence altına alınması. İşletmenin, ekonomik faydalara kendi erişimini zorunlu kılamayacak durumdayken, ekonomik faydaları başka bir tarafa devretmesi gerekme ihtimalinin bulunmaması esastır.
Bu, genellikle yasal bir mahsup hakkı gerektirecektir, ancak her halükarda, net bir uzlaşma konusunda ısrar edebilme yeteneğinin herhangi bir diğer tarafın ödeme aczinden kurtulabilmesi gereklidir. Borç bakiyesinin alacak bakiyesinden önce veya aynı zamanda vadesinin dolması da gereklidir; aksi takdirde işletmenin başka bir tarafa ödeme yapması gerekebilir ve daha sonra kendisinin ödeme alamadığını anlayabilir.
(c) raporlayan işletmenin brüt tutarlarla ilgili önemli bir risk taşımaması. Bu nedenle, iki kalemin aynı türden olması gerekir ki, birinden sağlanan fayda miktarındaki değişiklik, diğerinden sağlanan fayda miktarındaki değişiklikle yansıtılabilsin. Bu, kalemlerin farklı para birimleri cinsinden ifade edildiği veya faiz getiren kalemler söz konusu olduğunda farklı bazlarda faize tabi olduğu durumda geçerli olmayacaktır.
