Çalışanların Yetkilendirilmesi
Geleneksel ve JIT ortamları arasındaki önemli bir prosedürel fark, organizasyonun yönetimine katılıma izin verilen çalışanların derecesidir. JIT görüşüne göre, katılım derecesinin arttırılması (yürütme maliyeti sürücüsü) üretkenliği ve genel maliyet etkinliğini artırır. İşçilerin tesisin nasıl işleyeceği konusunda söz hakkı vardır.
Örneğin, işçilerin sorunları belirlemek ve düzeltmek için üretimi durdurmalarına izin verilir. Yöneticiler, işçilerin girdilerini arar ve onların önerilerini üretim süreçlerini iyileştirmek için kullanır. İşçiler genellikle diğer çalışanlarla, hatta bazen müstakbel patronlarla görüşme ve işe alma süreçlerine dahil olurlar. Sebep? “Kimya doğruysa”, iş gücü daha verimli olacak ve birlikte daha iyi çalışacaklar.
Prosedürel bir faaliyet olan çalışanların yetkilendirilmesi, diğer yapısal ve prosedürel faaliyetleri de etkiler. Yönetim yapısı, daha fazla çalışan katılımına yanıt olarak değişmelidir. Çalışanlar daha fazla sorumluluk üstlendiğinden, daha az yöneticiye ihtiyaç duyulur ve organizasyon yapısı daha düz hale gelir.
Daha düz yapılar bilgi alışverişini hızlandırır ve kalitesini artırır. JIT firmasında ihtiyaç duyulan yönetim tarzı da değişmektedir. JIT ortamındaki yöneticilerin süpervizör olmaktan çok kolaylaştırıcı olarak hareket etmesi gerekir. Rolleri, katma değerli katkılarda bulunabilmeleri için insanları ve becerilerini geliştirmektir.
Toplam Kalite Kontrol
JIT, mutlaka kalite yönetimine çok daha güçlü bir vurgu yapar. Arızalı bir parça, üretimi durma noktasına getirir. Düşük kalite, stoksuz çalışan bir üretim ortamında tolere edilemez.
Basitçe söylemek gerekirse, JIT, toplam kalite kontrol (TQC) taahhüdü olmaksızın uygulanamaz. TQC esasen mükemmel kalite için hiç bitmeyen bir arayıştır: hatasız bir ürün tasarımı ve üretim süreci için çabalamak. Kaliteyi yönetmeye yönelik bu yaklaşım, kabul edilebilir kalite düzeyi (AQL) olarak adlandırılan geleneksel doktrine taban tabana zıttır. AQL, önceden belirlenmiş bir seviyeyi geçmemeleri koşuluyla kusurların oluşmasına izin verir veya izin verir.
JIT üretimi ile geleneksel üretim arasındaki büyük farklar bir sonraki sayfada özetlenmiştir. Maliyet yönetimi için JIT üretiminin etkileri incelenirken bu farklılıklara daha ayrıntılı olarak değinilecek ve tartışılacaktır.
JIT ve Maliyet Yönetim Sistemine Etkisi
Bir JIT sistemi için tanımladığımız yapısal ve prosedürel faaliyetlerdeki sayısız değişiklik, geleneksel maliyet yönetimi uygulamalarını da değiştirmektedir. Hem maliyet muhasebesi hem de operasyonel kontrol sistemleri etkilenir. Genel olarak, organizasyonel değişiklikler maliyet yönetimi muhasebe sistemini basitleştirir ve aynı zamanda üretilen maliyet bilgilerinin doğruluğunu arttırır.
Maliyetlerin sınıflandırılması
Maliyet Yöntemleri
Kapsamına göre maliyet YÖNTEMLERİ
Maliyet Nedir
Standart maliyet yöntemi
Maliyet Muhasebesi
Sabit maliyet örnekleri
Ağırlıklı ortalama maliyet Yöntemi
Genel Maliyetlerin İzlenebilirliği
Maliyetlendirme sistemleri, maliyetleri tek tek ürünlere atamak için üç yöntem kullanır: doğrudan izleme, sürücü izleme ve tahsis. Üç yöntemden en doğru olanı doğrudan izlemedir; bu nedenle diğer iki yönteme göre tercih edilmektedir.
Bir JIT ortamında, sürücü izleme veya tahsis kullanan ürünlere atanan birçok genel gider artık doğrudan ürünlere atfedilebilir. Hücresel üretim, çok vasıflı işgücü ve merkezi olmayan hizmet faaliyetleri, izlenebilirlikteki bu değişiklikten sorumlu olan JIT’in başlıca özellikleridir.
Bir departman yapısında, birçok farklı ürün, tek bir departmanda bulunan bir işleme tabi tutulabilir (örneğin, öğütme). İşlem tamamlandıktan sonra ürünler farklı departmanlarda bulunan diğer işlemlere (montaj, boyama vb.) aktarılır.
Her ürün için genellikle farklı bir süreç dizisi gerekli olsa da, çoğu süreç birden fazla ürüne uygulanabilir. Örneğin 30 farklı ürünün öğütülmesi gerekebilir. Bir departmanda birden fazla ürün işlendiğinden, o departmanın maliyetleri, içinden geçen tüm ürünler için ortaktır ve bu nedenle maliyetler, etkinlik sürücüleri veya tahsis kullanılarak ürünlere atanmalıdır.
Ancak bir üretim hücresi yapısında, her bir ürünün veya ana alt montajın üretimi için gerekli tüm işlemler, hücre adı verilen bir alanda toplanır. Böylece, o hücreyi çalıştırmanın maliyetleri, doğrudan izleme kullanılarak hücrenin ürününe veya alt montajına atanabilir. (Ancak, bir ürün ailesi bir hücre kullanıyorsa, maliyetleri atamak için sürücülere ve tahsise başvurmamız gerekir.)
Örneğin, daha önce başka departmanlarda bulunan ekipman, artık tek bir ürünün veya alt montajın üretimine tahsis edilebileceği hücrelere yeniden atanmıştır. Bu durumda, amortisman artık doğrudan ilişkilendirilebilen bir ürün maliyetidir. Çok vasıflı işçiler ve merkezi olmayan hizmetler etkiyi artırıyor.
Hücredeki işçiler, hücredeki ekipmanı kurmak, bakımını yapmak ve çalıştırmak için eğitilir. Ek olarak, hücre çalışanları, kısmen tamamlanmış bir parçayı bir makineden diğerine taşımak veya bakım, kurulum ve malzeme taşıma işlemlerini gerçekleştirmek için de kullanılabilir.
Bu destek işlevleri, daha önce tüm ürün hatları için farklı bir işçi grubu tarafından yapılmaktaydı. Ek olarak, özel becerilere sahip kişiler (örneğin, endüstri mühendisleri ve üretim planlayıcıları) doğrudan üretim hücrelerine atanır.
Çoklu görev atamaları ve diğer destek personelinin yeniden konuşlandırılması nedeniyle, artık doğrudan izleme kullanılarak bir ürüne birçok destek maliyeti atanabilir. Geleneksel bir üretim ortamında seçilen bazı maliyetlerin izlenebilirliğini, JIT ortamındaki izlenebilirlikleriyle karşılaştırır (tek ürün hücreleri varsayarak). Karşılaştırmalar, üç maliyet atama yöntemine dayalıdır.
JIT’in İş Emri ve Süreç Maliyetlendirme Sistemleri Üzerindeki Etkisi
JIT’i bir iş emri ortamında uygularken, firma ilk önce tekrarlayan işini benzersiz siparişlerinden ayırmalıdır. Daha sonra tekrarlayan işle başa çıkmak için üretim hücreleri kurulabilir. Talebin kendi üretim hücresini haklı çıkarmak için yetersiz olduğu ürünler için, aynı üretim sırasını gerektiren ürün ailelerini veya parçaları yapmak için bir hücrede birbirine benzemeyen makine grupları kurulabilir.
Üretim düzeninin bu yeniden düzenlenmesiyle, artık ürün maliyetlerini biriktirmek için iş emirlerine gerek yoktur. Bunun yerine, maliyetler hücresel düzeyde birikebilir. Ek olarak, parti büyüklükleri artık çok küçük olduğundan (süreç içi ve bitmiş ürün stoklarının azaltılmasının bir sonucu olarak), her iş için iş emri verilmesi pratik değildir.
Buna, JIT’in zaman ve yer sıkıştırma özelliklerinden dolayı (neredeyse kurulum süresi ve hücresel yapı yok) oluşan ürünlerin kısa teslim süresini ekleyin ve hücre içinde hareket eden her bir parçayı takip etmek zorlaşır. Gerçekte, iş ortamı bir süreç-maliyet sisteminin niteliğini almıştır.
JIT, süreç maliyetini basitleştirir. JIT’in önemli bir özelliği daha düşük stoklardır. JIT’in süreçteki işi azaltmada başarılı olduğunu varsayarsak (örneğin, Oregon Cutting Systems, süreçteki işi yüzde 85 oranında azalttı), eşdeğer birimleri hesaplama ihtiyacı ortadan kalkar. Ürün maliyetlerini hesaplamak, bir hücre için belirli bir süre için maliyetleri toplama ve maliyetleri o dönem için üretilen birimlere bölme şeklindeki basit modeli takip eder.
