İkincil Faaliyet Maliyetlerini Birincil Faaliyetlere Atama
Faaliyetlere maliyetlerin atanması, faaliyete dayalı maliyetlemenin ilk aşamasını tamamlar. Bu ilk aşamada faaliyetler birincil ve ikincil olarak sınıflandırılır. İkincil faaliyetler varsa, ara aşamalar da vardır. Bir ara aşamada, ikincil faaliyetlerin maliyeti, çıktılarını tüketen faaliyetlere (veya diğer ara maliyet nesnelerine) atanır.
Örneğin, hemşireleri denetlemek ikincil bir faaliyettir. Çıktı ölçüsü, her bir aktiviteye harcanan hemşirelik süresinin yüzdesidir. Daha önce hazırlanan iş dağılım matrisinden, dört temel faaliyetin hemşirelik kaynaklarını şu oranlarda kullandığını biliyoruz: yüzde 25, yüzde 20, yüzde 40 ve yüzde 15.
Denetlemenin dört ana faaliyetin emek içeriğiyle orantılı olarak tüketildiğini varsayarsak, denetlemenin maliyeti az önce listelenen dört oran kullanılarak tayin edilecektir. Bu ikincil faaliyet sürücüsünü kullanan yeni maliyetler ve faaliyet maliyetleri hesaplanır ve sunulur.
Maliyet Nesneleri ve Faaliyet Tabloları
Birincil faaliyetlerin maliyetleri belirlendikten sonra, bu maliyetler, faaliyet sürücüleri tarafından ölçüldüğü üzere, faaliyet kullanımlarıyla orantılı olarak ürünlere veya diğer maliyet nesnelerine atanabilir. Ancak herhangi bir atama yapılmadan önce maliyet nesneleri belirlenmeli ve bu nesnelerin faaliyetlere yüklediği talepler ölçülmelidir.
Birçok farklı maliyet nesnesi mümkündür: ürünler, malzemeler, müşteriler, dağıtım kanalları, tedarikçiler ve coğrafi bölgeler bazı örneklerdir. Örneğimiz için maliyet nesneleri ürünlerdir (hizmetler): yoğun kardiyoloji bakımı, ara kardiyoloji bakımı ve normal kardiyoloji bakımı. Diğer maliyet nesneleri için maliyet atamasının nasıl ele alınacağı daha sonraki bir bölümde tartışılacaktır.
Faaliyet sürücüleri, maliyet nesnelerinin faaliyetlere yüklediği talepleri ölçer. Çoğu ABC sistem tasarımı, iki tür etkinlik sürücüsünden birini seçer: işlem sürücüleri ve süre sürücüleri. İşlem sürücüleri, tedavi sayısı ve talep sayısı gibi bir faaliyetin gerçekleştirilme sayısını ölçer.
Süre sürücüleri, talepleri, saatlerce hijyenik bakım ve izleme saatleri gibi bir faaliyeti gerçekleştirmek için geçen süre açısından ölçer. Süre sürücüleri, bir faaliyeti gerçekleştirmek için gereken süre işlemden işleme değiştiğinde kullanılmalıdır. Örneğin, normal bakım hastaları için tedaviler ortalama 10 dakika, yoğun bakım hastaları için ortalama 45 dakika ise, tedavi saatleri, tedavi edilen hastaların aktivitesine yönelik taleplerin tedavi sayısından çok daha iyi bir ölçüsü olabilir.
Tanımlanan sürücüler ile bir faaliyet listesi oluşturulabilir. Faaliyet listesi ürünü, beklenen ürün miktarını, faaliyetleri ve her bir ürün tarafından tüketilmesi beklenen her bir faaliyetin miktarını belirtir. Kardiyoloji bakımı örneği için bir faaliyet listesi sunar.
Faaliyet TABANLI MALİYETLEME örnek
Hayvancılık ekonomik faaliyetleri
2. ekonomik faaliyet nedir
birincil, ikincil, üçüncül ekonomik faaliyet nedir
Üçüncül ekonomik faaliyetler
Faaliyet tabanlı MALİYETLEME nedir
Ekonomik faaliyetler nedir
4. ekonomik faaliyet nedir
Faaliyetlerin Sınıflandırılması
Faaliyet faktörlerini belirlemeye ve faaliyetlerin yönetimini geliştirmeye yardımcı olmak için, faaliyetler genellikle aşağıdaki dört genel faaliyet kategorisinden birine sınıflandırılır: (1) birim seviyesi, (2) parti seviyesi, (3) ürün seviyesi ve (4 ) tesis düzeyinde. Birim düzeyindeki faaliyetler, bir birim her üretildiğinde gerçekleştirilen faaliyetlerdir. Taşlama, cilalama ve montaj, birim düzeyindeki etkinliklerin örnekleridir. Parti düzeyindeki faaliyetler, her seri üretildiğinde gerçekleştirilen faaliyetlerdir.
Parti düzeyindeki faaliyetlerin maliyetleri parti sayısına göre değişir ancak her partideki birim sayısına göre sabittir (ve dolayısıyla bağımsızdır). Kurulumlar, denetimler (bir partiden numune alma birimleri tarafından yapılıyorsa), satın alma ve malzeme işleme parti düzeyindeki faaliyetlere örnektir.
Ürün düzeyindeki faaliyetler, bir şirketin çeşitli ürünlerinin üretilmesini sağlayan faaliyetlerdir. Bu faaliyetler ve maliyetleri, farklı ürün sayısı arttıkça artma eğilimindedir. Mühendislik değişiklikleri (ürünlerde), ürün test prosedürlerinin geliştirilmesi, yeni ürünlerin tanıtılması ve ürünlerin hızlandırılması, ürün düzeyindeki etkinliklerin örnekleridir. Tesis düzeyindeki faaliyetler, bir fabrikanın genel üretim süreçlerini sürdüren faaliyetlerdir. Tesislerin sağlanması, zeminlerin bakımı ve tesis güvenliğinin sağlanması örneklerdir.
Faaliyetlerin bu genel kategoriler içinde sınıflandırılması, ürün maliyetlendirmesini kolaylaştırır çünkü farklı düzeylerle ilişkili faaliyetlerin maliyetleri, farklı faaliyet etken türlerine yanıt verir. (Maliyet davranışı seviyeye göre değişir.) Faaliyet düzeyini bilmek önemlidir, çünkü yönetimin ayrı ürünler tarafından tüketilen her bir faaliyet çıktısının miktarını ölçen faaliyet etkenlerini belirlemesine yardımcı olur.
Faaliyete dayalı maliyetlendirme sistemleri, sabit genel gider maliyetlerinin çoğunun üretim hacmi dışındaki değişikliklerle orantılı olarak değiştiğini kabul ederek ürün maliyetlendirme doğruluğunu geliştirir. Seviye sınıflandırması ayrıca faaliyetlerin temel nedenleriyle ilgili bilgiler sağlar ve böylece yöneticilere faaliyet performansını iyileştirme çabalarında yardımcı olabilir.
Bu maliyetlerin artmasına veya azalmasına neyin neden olduğunu anlayarak, bireysel ürünlere kadar takip edilebilirler. Bu sebep-sonuç ilişkisi, yöneticilerin karar vermeyi önemli ölçüde iyileştirebilecek ürün maliyetlendirme doğruluğunu iyileştirmelerine olanak tanır. Ek olarak, bu büyük sabit genel giderler havuzu artık o kadar gizemli değildir.
Bu maliyetlerin çoğunun altında yatan davranışı bilmek, yöneticilerin maliyetlere neden olan faaliyetler üzerinde daha fazla kontrol sahibi olmalarını sağlar. Ayrıca yöneticilerin hangi faaliyetlerin değer kattığını ve hangilerinin sağlamadığını belirlemesine olanak tanır. Değer analizi, faaliyete dayalı yönetimin kalbidir ve sürekli iyileştirmenin temelidir. Faaliyete dayalı yönetim ve sürekli iyileştirme sonraki bölümlerde incelenmiştir.
Bir ABC Sisteminin Boyutunu ve Karmaşıklığını Azaltma
İlke olarak ABC, her aktivite için bir aktivite oranı gerektirir. Bir organizasyon yüzlerce farklı aktiviteye ve dolayısıyla yüzlerce aktivite oranına sahip olabilir. Bilgi teknolojisi kesinlikle bu hacmi idare edebilecek kapasitede olsa da, maliyet atamalarının doğruluğunda önemli bir düşüşe maruz kalmadan yapılabiliyorsa, oranların sayısını azaltmanın yararı vardır.
Sonuçta, maliyet atamalarının artan doğruluğu, karar faydalarının kaynağı ve ABC kullanmanın gerekçesidir. Daha az oran, daha okunabilir ve yönetilebilir ürün maliyet raporları üretebilir, faaliyet tabanlı bir maliyetlendirme sisteminin algılanan karmaşıklığını azaltır ve yönetimsel kabul olasılığını artırır.
Örneğin, bir faaliyet listesinde çok sayıda faaliyet varsa, yöneticiler bunu okumak, yorumlamak ve kullanmak için çok karmaşık bulabilirler. Bu durumda, daha karmaşık ABC sistemi muhtemelen sürdürülemeyecektir. Bir ABC sistemini uygulamayı reddetmenin veya bir kez uyguladıktan sonra onu terk etmenin sık sık belirtilen nedenlerinden biri, sistemin algılanan karmaşıklığıdır.
Daha düşük oranlar, bir ABC sistemini çalıştırmanın süregelen maliyetini de azaltabilir. Önceden belirlenmiş oranlar, ek yükün uygulanabilmesi için fiili faaliyet verilerinin toplanmasını gerektirir. Böylece daha düşük oranlar, gereken devam eden veri toplama faaliyetini azaltır. Pratik açıdan, etkin bir şekilde toplanacak çok fazla gerçek sürücü verisi olduğundan karmaşık bir ABC sistemi sürdürülebilir olmayabilir.
