Muhasebecilerin Rolleri
Muhasebecilerin içinde çalıştıkları bağlamlara ilişkin önceki tartışma, işle ilgili farklı grupları vurgulamıştır. Ancak, muhasebecilerin spor kulüpleri, gönüllü kuruluşlar, dini gruplar ve tabii ki aile ve diğer ilişki birimleri gibi iş dışında da birçok farklı grubun üyesi olduğunu söylemeye gerek yoktur.
Bu gözlemlere dayanarak, bazı araştırmacılar, bireysel muhasebecilerin hayatlarının bu farklı bölümlerinde etik konular hakkında farklı şekillerde düşünüp düşünmediklerini ve eğer öyleyse, bu farklı düşünme kategorilerinin nasıl ortaya çıktığını merak etmişlerdir. Bu çalışmaların çoğu bilişsel psikolojiden gelen teoriler tarafından bilgilendirilir.
Bu çalışmalardan bazıları, insanların bilgiyi işleme biçimini düşünerek başlar. Bilginin bellekte kodlanma şeklinin incelenmesi, hem öğrenme teorisinde hem de bilişsel psikolojide merkezi bir konudur. Her iki durumda da kategorizasyon kavramı kullanılarak kavramsallaştırılmıştır.
Hakim öğrenme teorisine göre, sınıflandırma süreci, belirli nesne gruplarına belirli özellikler atfetmeyi öğrenmeyi içerir. Öğrenme teorisyenleri, ortaya çıkan bağlantıların şema adı verilen bilişsel bellek yapılarında düzenlenip depolandığını öne sürerler.
Bu şemaların dikkati ilgili bilgilere yönlendirdiği ve bu bilgilerin yorumlanmasına ve değerlendirilmesine rehberlik ettiği varsayılmaktadır. Bu nedenle, kategorizasyonların, bireyin dünyayı anlamasını geliştirmede ve onun içinde uygun davranış biçimlerini belirlemede birincil bir rol oynadığı görülmektedir.
Bilişsel psikoloji literatüründe senaryo kavramı, örneğin doktor ziyareti, süpermarkete gitme veya daha uygun bir şekilde, bir denetim gerçekleştirme gibi farklı davranışsal rollerin temelini oluşturmada eylem dizilerinin rol oynadığı işlevi yansıtmak için geliştirilmiştir. . Yazılı bilgi yapılarının4 beklenen davranış, eylem ve olaylar dizileri hakkındaki bilgiyi muhafaza ettiği ileri sürülmektedir.
Muhasebeci olmak, ilgili bir “muhasebeci” bilişsel senaryosunun edinilmesiyle ilişkiliyse, bunun muhasebecilerin muhasebeci olarak etik sorunları deneyimleme biçimleri üzerinde bariz sonuçları vardır.
Bununla birlikte, bu araştırma aynı zamanda daha ilginç bir olasılığa da işaret ediyor. Muhasebecilerin benzer etik konulara, içinde yaşadıkları veya karşılaştıkları bilişsel bağlama bağlı olarak farklı şekillerde yanıt vermeleri olabilir.
Örneğin Weber tarafından yapılan bir araştırma, işle ilgili karar durumlarında yöneticilerin ahlaki muhakeme düzeylerinin işle ilgili olmayan ikilemlere kıyasla daha düşük olduğunu bulmuştur ve Trevino (1992) tarafından yapılan bir başka çalışma da benzer şekilde farklı değerler, normlar ve davranışlar farklı ‘yaşam alanları’ ile ilişkilidir.
Burada biraz duralım ve yukarıda tanıttığımız modeli geliştirip geliştiremeyeceğimize bakalım. Etik, örgütler ve gruplarla ilgilenen bazı literatüre yönelik bu çok kısa girişten, etik ikilemleri takdir etmemizin, kişisel özelliklerin ve yapısal koşulların karmaşık bir karışımından etkilenebileceği görülüyor.
DURUMSAL ETİK
Şimdiye kadar, bu bölüm hem bireysel özelliklerin hem de geniş yapısal veya bağlamsal özelliklerin bireysel etiği etkilediğini öne sürdü. Bununla birlikte, bazı araştırmalar, etik konuların yapısının ve özelliklerinin, bireylerin belirli ikilemleri kavramsallaştırma ve bunlara yanıt verme biçimleri üzerinde önemli bir etkiye sahip olabileceğini de öne sürmektedir. Bölümün bu bölümü, etik konuların yapısını modellemek için literatürdeki çeşitli girişimleri tanıtmaktadır.
İş etiği literatüründeki önemli bir çalışma grubu durumsal etik üzerine odaklanmaktadır. Bu modelin temel dayanağı, hem etik konuların doğasının hem de bireyin bunlara tepkisinin, konunun içinde bulunulan bağlamdan etkileneceğidir.
Literatürde açıkça bağlantılı olmasa da, durumsal etik ile yukarıda tartışılan kategorileştirme kavramı arasında açık bir bağlantı vardır. Literatür, iki ana tür durumsal etkiyi tartışır: konu ile ilgili unsurlar ve bağlamla ilgili unsurlar.
Muhasebe
Muhasebe uygulaması
Muhasebe Nedir
Genel muhasebe Nedir
Muhasebe Dersleri
Muhasebe Neden önemlidir
Muhasebenin Temel Kavramları
Muhasebe Hangi bölüm
Yukarıda tartıştığımız gibi, yaş, cinsiyet ve kurumsal ortam gibi bağlama özgü bazı konuların, bireylerin etik yükümlülüklerini yorumlama ve etik sorunlara yanıt verme biçimleri üzerinde önemli bir etkiye sahip olduğu gösterilmiştir.
Bununla birlikte, bu araştırma grubu aynı zamanda etik konuların doğasının da bireyin onlara karşı etik yatkınlığını anlamada önemli olduğunu kabul etmektedir. Bu bölüm özellikle konuyla ilgili iki unsura odaklanmaktadır: birincisi, ahlaki yoğunluk ve ikincisi, ahlaki çerçevelemedir.
Ahlaki yoğunluk Jones, bir konunun ahlaki yoğunluğunun altı faktörden etkileneceğini öne sürüyor.
1 Sonuçların doğası
2 Toplumsal mutabakat
3 Etki olasılığı
4 Zamansal yakınlık
5 Yakınlık
6 Etki konsantrasyonu.
Sonuçların doğası, kişinin eylemlerinin sonucunun büyüklüğü ile ilgilidir; örneğin, bir doğum ünitesinden bir bebek çalmaya kıyasla bir ofis dolabından birkaç kalem çalmanın sonuçlarını düşünün. Sosyal konsensüs, belirli bir konuya yönelik genel sosyal tutumu ifade eder.
Etki olasılığı, bir bireyin eyleminden belirli bir dizi sonucun ortaya çıkma olasılığı ile ilgilidir. Zamansal yakınlık, sonuçların yürürlüğe girme hızı ile ilgiliyken, yakınlık, kişinin eylemlerinden etkilenmesi muhtemel olan kişilere yakınlığı ifade eder.
Son unsur olan etki yoğunluğu, belirli bir eylemden etkilenmesi muhtemel insan sayısı ile ilgilidir. Bu modelin unsurları, özellikle muhasebe ve iş kararlarına oldukça kolaylıkla uygulanabilir.
Örneğin, çevre kirliliğine ilişkin toplumsal mutabakat önemli ölçüde değişti. Ayrıca, potansiyel olarak olumsuz etkiler hem belirsiz hem de uzun yıllar boyunca gerçekleşmesi olası değilse, belirli bir yatırım projesini savunmanın nasıl daha kabul edilebilir olabileceğini görmek de kolaydır.
Bu faktörlerden herhangi birinin spesifik etkisini izole etmek zor olsa da, literatür, bunlar arasındaki karşılıklı ilişkinin bir bireyin belirli bir etik sorunla meşgul olma şekli üzerinde önemli bir etkiye sahip olacağını öne sürmektedir.
WorldCom bir “grup düşüncesi” örneği mi?
Scharff (2005), grup düşüncesinin yönlerinin, WorldCom’da işlenen sahtekarlığa muhtemelen katkıda bulunduğunu kabul etti.
WorldCom, ABD tarihindeki en büyük muhasebe dolandırıcılığını gerçekleştirdi. World-Com, 11 milyar dolarlık muhasebe usulsüzlükleri bildirdiği için 750 milyon dolar para cezasına çarptırıldı. Birçok üst düzey yetkili, dolandırıcılığı organize etti ve birçoğu dolandırıcılık ve komplo suçlamalarından suçlu bulundu. Bununla birlikte, WorldCom’un organizasyon yapısı ve kültürü, yalnızca dolandırıcılığa değil, aynı zamanda meydana geldiği sürenin uzunluğuna da potansiyel olarak katkıda bulunmuştur.
Grup düşüncesi, insanların uyumlu bir grup içinde derin bir şekilde yer aldıklarında dahil oldukları bir düşünme biçimidir. Grubun üyeleri, alternatif eylem biçimlerini gerçekçi bir şekilde değerlendirme motivasyonlarını geçersiz kılarak oybirliği için çaba gösterirler. Genellikle kibir ve gruba aşırı derecede körü körüne bağlılık ile karakterizedir.
WorldCom’da ekip çalışmasına ve ‘takım oyuncusu’ olmaya büyük önem verildi. Personel düzenli olarak “ekip oluşturma” tatbikatlarına katıldı. Gruba sadık olmaları için çalışanlara büyük baskı uygulandı. Orta düzey nitelikli bir muhasebeciden defalarca muhasebe rakamlarını tahrif etmesi istendi ve sonunda, grubun menfaatine olduğuna dair birçok iknadan sonra razı oldu. Sonunda, dolandırıcılıktaki rolü nedeniyle beş ay hapis cezasına çarptırıldı.
Groupthink, WorldCom’daki bazı sorunların ve dolandırıcılık faaliyetlerinin yanı sıra, dolandırıcılığın meydana geldiği dönem boyunca çalışanlara uygulanan baskıların açıklanmasına yardımcı olabilir.
