Rönesansa Geçiş
Şiirsel kanonun (Eliot, Leavis ve diğerleri tarafından) modernist revizyonu, Milton’ın rütbesini düşürme girişiminde en tartışmalıydı, çünkü ‘Milton’un iki yüzyıllık egemenliğinden sonra son on yılda yerinden edilmesi, Leavis’in Revaluation’da iyimser bir şekilde belirttiği gibi, dikkate değer ölçüde az telaşla gerçekleştirildi.
Görünüşe göre, Milton’ın dizelerinin duyarsız monotonluğu ve imgeleminin duyusal zenginlik ve “organik” çeşitlilikten yoksun olması nedeniyle “yer değiştirme” gerekliydi; gerçek güdünün daha çok Eliot ve Ezra Pound’un kendilerininkiyle değiştirmeye hırslı oldukları yerleşik şiirsel söyleyişin Miltonik temeli ile ilgili olduğu açık gibi görünse de geçerlidir.
Leavis’in Revaluation denemesinin ve A.J.A.Waldock’un Paradise Lost and its Critics (1947) gibi diğerlerinin savaşan meydan okuması, doğal olarak savunmaları kışkırttı. C.S.Lewis’in Paradise Lost’a Önsözü (1942), geleneklerini kendi şartlarına göre savundu; Christopher Ricks’in Milton’s Grand Style’ı (1963), şiirin Leavis’in kriterlerini bile karşıladığını göstererek saldırıyı tamamen geride bıraktı. Aslında, “yaygınlık” devam etti, o kadar ki, T.S.Eliot’un 1935 ve 1947 denemeleri arasında belirgin bir cephe değişikliği çağrısında bulundu.
Milton’s God’da (1961, 1965 revize edilmiş) Empson tarafından yapılan yeni bir saldırı, bu sefer Hıristiyan Tanrı’nın Milton’ın Paradise Lost boyunca tutarlı bir inancı sürdürmesi için çok sadist olduğu temel zeminini aldı. Ancak, yine, bu sözde tutarsızlıkların Alastair Fowler’ın baskısında (1971) yalnızca daha incelikli güzellikler olduğu tartışıldı.
Daha yakın zamanlarda, Milton’ın şüpheci bir şekilde yeniden değerlendirilmesi, yalnızca Empsoncu tarzda tutarsızlıkları takip etmekle kalmamış, aynı zamanda yapısökümcü bir şekilde belirsizlikler üzerinde de durmuştur. Stanley E.Fish, Surprised by Sin’de (1967) şiirin bu tür şüpheciler için mantığını haklı çıkarmak için zaten çok şey yapmıştı. Olayda, Milton endüstrisinin üretkenliği (monografilerin yanı sıra yılda 300’den fazla dergi makalesi) onun “yerinden edilmesi” fikrini anlamsız hale getirdi. Bu eleştiri zenginliğinden seçim yapmak neredeyse haincedir.
Ancak Barbara Lewalski’nin Milton’s Brief Epic’i (1966), Paradise Regained’ın yeniden değerlendirilmesinde belirleyici oldu; C.A.Patrides’in Milton ve Hıristiyan Geleneği (1966), Milton’ın anlamını kavramak için gerekli olan Reform düşüncesinin bağlamlarını öğrenerek sağladı; ve John M.Steadman, Milton ve Rönesans Kahramanı (1967) gibi çalışmalarda, yorumlama sorunlarıyla etkili bir şekilde ilgilenmek için tarihsel poetikada bilgi birikimini getirdi.
Milton eleştirisinin bolluğu editörler için ciddi problemler yarattı. A.W.Verity bilimsel açıklama için yüksek bir ölçüt belirledi. Büyük Columbia Milton, yorum içermez; ancak, hem açıklayıcı hem de eleştirel notlar içerir.
Reform Nedir
Rönesans anlamı
Rönesans hangi ülkede başladı
Rönesans’ın Nedenleri
Rönesans nerede başladı
Rönesans dönemi özellikleri
Rönesans kaçıncı yüzyıl
Rönesans ne zaman
Yale-Routledge Milton Variorum Yorumu, en azından ABD’den bilimsel çıktının en iyisini temsil etmeyi başarır; W.B.Hunter’ın A Milton Ansiklopedisi (1978–80) gibi. Biyografik açıdan, yukarıdaki çalışmaların çoğu için sağlam bir temel, William R.Parker’ın mükemmel Milton: A Biography (1968), David Masson’un muhteşem Life of Milton’ının değerli bir halefi tarafından sunulmaktadır.
Şu anda Milton eleştirisi oldukça farklı iki yönde gelişiyor gibi görünüyor. Barbara Lewalski gibi bazıları, tür eleştirisinin yolunu izleyerek Milton’ın yerel kiplerini büyük ölçüde artan bir hassasiyetle tanımlıyor ve genellikle şiirini düşünülenden daha iyi göstermeyi başarıyor. Diğerleri cesurca felsefi, teolojik ve politik sonuçları araştırıyor.
Milton’ın muğlaklıkları hangi dil felsefesini ima ediyor? Kayıp Cennette Düşüş tam olarak ne zaman gerçekleşir? Ve bundan kim sorumlu? Milton bunun sorunlu olduğunu mu demek istedi? Peki ya uzun süredir ihmal edilen tarihsel imalarına ne demeli? Büyük meselelere bu dönüş, bu dikkate değer şairin takdirinin en sonunda elde edilebileceğine dair heyecan verici bir ihtimalin kapısını aralıyor.
On altıncı yüzyıl şiirinin eleştirisi, daha az gösterişli olsa da benzer dizeler üzerinde ilerlemiştir. Burada da, konuşma diline hakim bir şair olan Wyatt’ın modernist bir yükselişi olmuştur ve burada da Surrey gibi çok farklı şairlerin birbirini tamamlayan nitelikleri, iddialarını yeniden ortaya koymuştur.
Büyük bir şair olan Spenser’ı yerinden etme girişimi, Paul J.Alpers’ın The Poetry of ‘The Faerie Queene’ (1967) adlı yapıtından, güçlü bir şekilde sözcüklere ve bunların doğrudan içerimlerine odaklanarak, James Nohrnberg’in derin mitografik eserlerine kadar, Spenser eleştirisinin bolca çiçek açmasına neden oldu. The Anagy of ‘The Faerie Queene’ (1976) filmindeki spekülasyonlar. Bu eleştirinin çoğu, A.C.Hamilton’ın The Faerie Queene’in (1977) güzel Longman baskısında veya Thomas P.Roche’un Penguin baskısında (1978) bahsedilir.
Sonuç, The Faerie Queene’in göründüğünden çok daha tutarlı bir çalışma olduğunu ortaya çıkarmaktır. Örneğin Nohrnberg, birbirinden çok farklı pasajları bir araya getirir ve bunları, her noktada karmaşık ara bağlantılar kuracak şekilde, bilgili bir şekilde eklenen mitografik malzeme bağlamında yorumlar. Spenser, modern anlatı mantığına uymayabilir; ama şiirinin oldukça tutarlı bir mitolojik mantığı var.
Shakespeare’in şiirleri, Roman Jakobson’un Sonnets’ten (1970) birindeki ayrıntılı biçimsel örüntüleme envanteri gibi, bazıları Empsoncu ya da yapısalcı olan çok hırslı eleştirilere doğal olarak meydan okudu.
Ancak Jakobson’un tahmin ettiği olasılıklardan kaçının Shakespeare’in anlamlarıyla herhangi bir ilgisi olduğu açık değildir. Shakespeare’in şiirlerinin eleştirmenlerinin yoğun emeğinin belki de en değerli meyvesi, Sonnetler üzerine yorumlarda, özellikle John Kerrigan’ın (1986) ve J.B.Leishman’ın (1961) ve Stephen Booth’unki gibi dizinin genel açıklamalarında olmuştur.
Bununla birlikte, Sonnet’lerin genel yapısı hala analizden uzaktır; kısmen, başlangıçta küçük bir okuyucu kitlesine yönelik oldukları için. Diğer bir neden ise, kolektif biçimlerinin numerolojik olmasıdır (Fowler, 1970): birçok eleştirmen bu zor yönden anlaşılabilir bir hoşnutsuzluğa sahiptir.
Diğer şairlere yönelik bazı keskin eleştiriler var: Aklıma Hallett Smith’in iyi değerlendirilmiş Elizabethan Poetry’si (1952) ve J.W.Lever’ın The Elizabethan Love Sonnet’i (1956) geliyor; ve son zamanlarda Sidney’nin şiirine ilgi yeniden canlandı. Hallett Smith’in Astrophil’in Sidney ile özdeşleştirilmemesi gereken bir kişilik olduğu algısıyla bir atılım geldi. Bu da Sidney’nin Astrophil ve Stella’daki daha büyük niyetinin radikal bir şekilde yeniden düşünülmesine yol açtı.
Thomas Roche (1986), Anne Ferry (1983) ve diğerleri, geleneksel erotik tutumlardan ne kadar hiciv içerdiğini gösterdiler; ve bu kendini-parodi ve kamp abartması ile karmaşıktır. Astrofil aslında olumsuz bir örnektir. Bu şekilde Sidney, eleştiri için çok daha umut verici bir konu haline geldi. Bununla birlikte, on altıncı yüzyıldaki stratejik çalışmaların çoğu Spenser ve Shakespeare ile ya da ortaçağdan Rönesans’a geçiş dönemiyle ilgilidir.
